Czytulanki

Pięć na pięć:) Gry rodzinne...

2011-02-06T17:25:00.009+01:00

Ponieważ rzadko ostatnio pisuję w Czytulankach i czuję niedosyt, jaki pozostawiają dawno nie aktualizowane strony (zwłaszcza, że namiętnie przeglądam inne blogi czytelnicze, z których czerpię pełnymi garściami:), postanowiłam (ciut skruszona:) wyodrębnić kategorię, w której za jednym zamachem zrecenzuję czytelnikom bloga kilka pozycji naraz. Pięć na pięć... czyli subiektywnie wybierane przeze mnie i przez córeczkę książki, audiobooki, płyty i tym podobne niespodzianki na piątkę:)

Zacznę nietypowo, bo wcale nie od tego, co w nagłówku bloga sugeruje cudny baner:)
Polecę pięć, kapitalnych, mniej lub bardziej znanych gier rodzinnych. Ostatnio dość często biorę udział w specjalnie celebrowanych, sobotnich wieczorach z grami planszowymi. Wspólnie z mężem i Zosią, przy rozpalonym kominku, herbacie i półmisku z owocami rozgrywamy kolejne partie scrabble, monopoly, tudzież innych, ekscytujących pojedynków.

1. Miejsce pierwsze, absolutnie bezkonkurencyjne zajmuje gra “Pędzące żółwie”. Dowcipna, zwięzła, nieskomplikowana! O prostych, jasnych zasadach, dość krótkim czasie rozgrywania (nie dłuższym niż 15 minut), trzymająca w napięciu do samego końca (nigdy nie wiadomo, jakim wynikiem się zakończy). Gra niby niepozorna, z niewielką planszą, talią kart i pięcioma drewnianymi żółwiami w różnych kolorach (wszystko bardzo solidnie i starannie wykonane). Żółwie startują w wyścigu do liści sałaty. Cały urok polega na prostocie. Żaden z graczy nie wie, jakiego koloru żółw przypadł w udziale przeciwnikom. Po wyrzuceniu karty, żółw danego koloru wykonuje ruch przez nią wskazany (może iść do przodu, cofać się albo podróżować na grzbiecie innego żółwia!:) A przy tym gra nie polega li i tylko na bezwolnym poddawaniu się karcianym przypadkom, czasem trzeba pokombinować, by w końcowym rozrachunku wygrać i zakosztować zieleniny:) Świetna zabawa dla dzieci i dla dorosłych. Dla dziadków i czterolatków:) Na długie wieczory oraz szybkie rozgrywki, gdy nie ma zbyt wiele czasu... Napewno się spodoba, gwarantuję!

2. Kolejną grą, którą polecamy z Zosią jest Superfarmer w wersji De lux. Gra zupełnie inna od poprzedniej. Jej historia sięga drugiej wojny światowej. I jest naprawdę niezwykła. Pewien profesor matematyki, po zamknięciu przez Niemców Uniwersytetu Warszawskiego i stracie pracy, zaczyna szukać sposobu na podratowanie rodzinnego budżetu. Wymyśla grę, którą tworzy z pomocą żony i którą postanawia sprzedawać znajomym. Zainteresowanie “hodowlą zwierząt” przekracza najśmielsze oczekiwania pomysłodawcy.

Zasady są tutaj nieco bardziej skomplikowane (trzeba wnikliwie przestudiować instrukcję!), a sama rozgrywka trwa znacznie dłużej. Wszyscy gracze rozpoczynają swą przygodę farmerską z pustymi zagrodami. Rzuca się dwiema, dwunastościennymi kostkami z obrazkami zwierząt i w zależności od tego, co się na tych kostkach znajdzie, do kolejnych zagród trafiają króliki, owce, świnki, krowy i konie. Można je wymieniać, a czasem (ku oburzeniu i rozpaczy dzieci!) także stracić. Gdy na kostce wypadnie lis, zje nam wszystkie króliki, gdy wilk... pożre pozostałe zwierzęta. Przed lisem i wilkiem chronią małe i duże psy (aby je mieć w swojej zagrodzie trzeba poświęcić inne zwierzaki:)
Wersja DE lux jest wykonana z najwyższą starannością, świetnie opracowana graficznie, plansze i kartoniki są sztywne i lakierowane, odporne na dziecięce łapki:) Zwłaszcza, że te łapki wykorzystują kartoniki nie tylko do gry, także do zabawy wedle własnego scenariusza:)
Jedynym minusem jest cena (ale właściwie większość fajnych gier planszowych jest dziś kosmicznie droga)

3. Następną polecaną przez nas grą będzie karciane Uno. Zasadami zbliżone nieco do Makao, ale w wersji zdecydowanie prostszej i przyjemniejszej dla dzieci. Wykłada się karty do koloru lub do liczby. Z jednym haczykiem:) W talii są specjalne bonusy, które powodują zwrot akcji w karcianym pojedynku o 180 stopni i często przechylenie szali zwycięstwa z dotychczasowych faworytów na nowych graczy:)
Można grać kilka razy z rzędu i ciągle doskonale się bawić ze sobą:)

4 i 5. Na miejscu czwartym i piątym umieszczę dwie gry Lego...
Gry wyjątkowe... Które polecam z całego serca (ale z obawą o stan portfeli czytających:)
Pierwszą jest Minotaurus...

Dziecko samo buduje labirynt z klocków (według szablonu lub własnego pomysłu) oraz składa specjalną kostkę. Celem gry jest przeprowadzenie pionków do świątyni w centrum labiryntu. Trzeba jednocześnie blokować przeciwników (by nie dotarli do świątyni pierwsi) i unikać spotkań z Minotaurem. Gra jest według mnie fantastyczna. Świetnie bawi się przy niej Zosia i świetnie bawią się Zosi rodzice:) Można modyfikować w nieskończoność reguły i ustawienia planszy...

Drugą jest Kod piratów.
Takie dawne, powracające w lekko fabularnej wersji Mastermind:)))
Trzeba zbudować grę z klocków a potem.... odgadywać sekretne kody pozostałych piratów biorących udział w grze:) I znowu do woli można zmieniać reguły...

Tych gier Lego jest wiele. Kuszą jeszcze Piramida Ramzesa i Creationary... Ale muszą poczekać. Finansowo rujnują bowiem kieszenie:)

Celowo nie piszę o grach, które od lat cieszą się zasłużoną sławą. Monopoly, Scrabble (mamy w wersji Junior), stary dobry Chińczyk czy Grzybobranie (dla młodszych)... Tych chyba nie muszę zachwalać. Są klasą samą w sobie:)

Eldorado

2010-10-26T12:00:00.011+02:00

Niektórzy wiedzą, a niektórzy nie wiedzą o pewnej mojej młodzieńczej fascynacji, która swoje początki miała w “zamierzchłych” czasach mych lat licealnych:) Fascynacji, która przygnieciona realiami życia zdecydowanie wyblakła, ale która ciągle jeszcze w najmniej spodziewanych momentach, uderza jakąś niesamowitą historią, fotografią, zakątkiem i rzecz jasna przypadkowo spotkaną książką (ta jest niezawodna od zawsze:)
Fascynacja moja, latami już nie pielęgnowana, wybuchła któregoś pięknego dnia feerią kolorów w księgarni. Galerią obrazów, które wdarły się w zakamarki pamięci, poruszając lawinę ekscytujących wrażeń związanych z lekturami Kosidowskiego i nie tylko. Lekturami dotyczącymi kultury Inków.
Marek Probosz, polski aktor, reżyser i podróżnik mieszkający w Stanach Zjednoczonych, zafascynowany inkaską kulturą napisał książkę- baśń, osnutą na motywach legendy o Eldorado. Eldorado- nigdy nie odkrytym miejscu pełnym tajemnic, bogactw, nieprzebranych skarbów i sekretów. Eldorado- odkrywanym każdego dnia...

Autor opowiada nam baśń na dobranoc...

“Legendy głoszą, że królowie imperium Inków ukryli przed wiekami skarby Eldorado gdzieś głęboko w dżungli, na dnie górskich jaskiń w Andach, aby nie wpadły w ręce chciwych i okrutnych hiszpańskich najeźdźców. Od tamtego czasu wielu śmiałków poszukiwało bogactw Inków, ale nikomu do dziś nie udało się ich odnaleźć. Eldorado i tajemnice świata Inków nadal czekają na swego odkrywcę...”

Gdzie te skarby się znajdują? W Andach, w jeziorze Titicaca, w Pieninach? (bo przecież legenda naszego polskiego zamku w Niedzicy także opowiada o odnalezionej pod schodami zamku, ołowianej tulei z testamentem, spisanym na rzemykach inkaskim pismem węzełkowym- kipu)

Wracając jednak do książki M. Probosza i jego historii... Oto pewnej nocy do biednego staruszka robiącego słodycze z ziemniaków i ziół (a uznawanego we wsi za nieszkodliwego wariata), przychodzą dawni założyciele miasta Cuzco- stolicy Inków. Królewskie rodzeństwo wskazuje staruszkowi podczas snu drogę do pełnego skarbów, legendarnego Złotego Pałacu Eldorado.
Jest jednak pewien haczyk, jak mawiają moje siostrzenice.
Staruszek nie może nikomu zdradzić miejsca ukrycia skarbów.
Ale z dobroci serca, by pomóc biednym, zapracowanym mieszkańcom maleńkiego Calca, pewnie także trochę, by podbudować swoje poczucie wartości i zyskać imię dobroczyńcy, wyjawia pilnie dotąd strzeżoną tajemnicę...

“Powiem Wam prawdę, bo pragnę wszystkim pomóc, bo nie chcę, aby ktokolwiek w Calca był biedny. Życie może być piękne, słodkie jak moje cukierki, wszyscy mamy prawo do szczęścia (...) Jeszcze dziś poprowadzę Was do Eldorado. Nie jestem wariatem, znam drogę, byłem tam.”

Nietrudno domyślić się, jak kończy się ta historia. Ale oprócz tej przewidywalnej, bo znanej z legend opowieści, jest coś jeszcze. Jest mądrość. Pod pozorem wędrówki w poszukiwaniu bogactwa i dostatku, autor odkrywa prawdę o Eldorado, które jest na wyciągnięcie ręki dla każdego z nas... Odkrywa Eldorado naszych serc, Eldorado miłości i szacunku do drugiego człowieka... Wystarczy mickiewiczowskie: “Miej serce i patrzaj w serce”...

“Moje ukochane dzieci śpią (...) Ich głowy pachną anielsko, jak czarodziejski kwiat waquanki. Emiliano i Walentynka to moja ziemia, na której nie ma zła, mój odnaleziony głęboko w sercu miłosny skarb- Eldorado.”

Książka jest pięknie wydana przez wydawnictwo Stentor. Ale najpiękniejsze w niej, prócz niezaprzeczalnie cudownie opowiedzianej przez autora legendy, są ilustracje! Ilustracje irańskiej artystki Mehrdokht Amini. Wyjątkowe, barwne, fotograficzne! Czasem mroczne, czasem urzekające kolorami i egzotyką. To one spowodowały, że kupiłam tę książkę w księgarni. Nawet nie tematyka, tak bliska moim dawnym pasjom, ale właśnie obrazy. Czarowne, bogate, plastyczne. Więcej znajdziecie ich na stronie artystki, link obok: Mehrdokht Amini.

Lubię...

2010-09-15T14:20:00.006+02:00

Właściwie nie wiem, czy jestem w stanie sprostać wyzwaniu Półeczki z książkami i wymienić 10 rzeczy, które lubię. Lubię ich znacznie, znacznie więcej. I nie mam pojęcia, czy uda mi się owe dziesięć w pocie czoła wybranych, uszeregować w kolejności alfabetycznej, tematycznej, hierarchicznej, ewentualnie innej dowolnej...

A że lapidarnością nie grzeszę, nieco więcej o sobie i swoich lubieniach-skojarzeniach ujawnię:)

1. Lubię ludzi. Dzieci i dorosłych... Lubię pogaduchy przez telefon, pogawędki przy herbacie, spotkania z przyjaciółmi i rodziną. Lubię mówić i lubię słuchać. Potrafię godzinami plotkować z siostrą o wszystkim, co ważne i nieważne, odpowiadać na niezliczone pytania córki, przegadywać z mężem wspólne decyzje, śmiać się z Nim, z Zosią i z Jasiem... Fotografować ludzi lubię.
2. Lubię herbatę. Czarną, aromatyczną. Smakową też. Waniliową. Lubię herbaciarnie, piękne filiżanki, japońską prostotę, motyw rozkwitającej wiśni...
3. Lubię spacery. Las lubię. Smugi słońca w koronach drzew, zapachy wilgotnej ziemi, mchu, grzybów, trzeszczące gałązkami poszycie pod stopami. Liście jesienią. Kolory ziemi. Brąz, złoto, zieleń, wrzos.
4. Lubię muzykę. Fortepian i skrzypce. Mozarta, Chopina, monumentalnego, cudownie matematycznego Bacha. Dłonie na klawiaturze. Dłonie splecione razem. Piękne palce mojego męża, paluszki córeczki, skrzypcowe palce Jasia...
5. Pomidory lubię. Zupę pomidorową, risotto z pomidorami i spaghetti w pomidorowym sosie. Włochy. Słońce, toskańskie winogrona i wino lubię:)
6. Książki. Nowe i stare. Im bardziej stare, tym piękniej pachnące. Wącham książki. W bibliotekach i antykwariatach. Wącham w księgarniach i kioskach. Wącham i czytam. Sobie i dzieciom. To zdecydowanie lubię.
7. Lubię historię zaklętą w przedmiotach. Czarno-białe fotografie, wiekowe meble, zegary, lampy i dzbany. Ale i stylizowane na stare lubię też:)
8. Lubię symetrię. Porządek (często go nie mam:) Piękne linie. Niebo, horyzont, falująca trawa. Drewno i kamień. Kanciaste, proste kształty... Powtarzalne elementy... Poduchy na kanapie, świece, drewniane ławy w kościołach.
9. Łyżwiarstwo figurowe lubię. Taniec nie tylko na lodzie. Oniryczne baletnice.
10. Słodycze. Czekoladę. Marcepan. Słodko- gorzkie klimaty. W potrawach, książkach, filmach, na obrazach... Smaki i zapachy. To lubię.

A to zaledwie namiastka:)

Nie wyznaczam kolejnych blogów do łańcuszka. Ale zapraszam współtworzące Czytulanki do zwierzeń. Te aktywne i Te mniej aktywne. Chętnie poczytam. Dziewczyny?

Baśnie narodów...

2010-09-09T22:03:00.010+02:00

Jakoś tak cicho i pusto zrobiło się na Czytulankowym blogu. Ostatni marcowy wpis rozbujał wiatrem i otumanił zapachem realnej, nie książkowej wiosny. Tymczasem wiosna ustąpiła przed latem, a lato w ciągu ostatnich tygodni babim latem uraczyło:) Najwyższy to czas reaktywować blog, rozleniwiony słońcem... Ale także hamakiem i książką:)

Baśniami karmiłyśmy z Zosią wspólne wakacyjne dni... pięknymi, mądrymi baśniami, dość mocno czasem zakurzonymi...
Baśniami, które plastycznie przenosiły nas w czasie i przestrzeni, z kraju do kraju, z jednej nieprawdopodobnej rzeczywistości do drugiej... Oślepione słońcem, kolorem i gwarem wschodniego rynku, z dochodzącym zewsząd nawoływaniem osiołków: balek, balek... przenosiłyśmy się na bliższe nam kulturowo szlaki bursztynowe...

Trzy książki, kilkadziesiąt opowieści, tysiące słów. Wielka literatura dla dzieci i dla dorosłych... Zapraszam:)

Zacznijmy od tomiku z baśniami “O wróżkach i czarodziejach” Natalii Gałczyńskiej (żony poety Konstantego Ildefonsa). Od książki na motywach ludowych bajek francuskich, którą Zosia dostała w prezencie urodzinowym od pewnej przesympatycznej mamy z Wrocławia:)
Świat zwiewnych, eterycznych księżniczek, dzielnych rycerzy i mówiących ludzkim głosem zwierząt przenika do świata widziadeł, zaklęć, mrocznych sekretów.
Oto Naneta, córka złotnika, opuszcza dom rodzinny, by wypełnić wolę zaczarowanego Lwa, od którego dostaje najpiękniejszą na świecie różę (to baśń, która najbardziej spodobała się mojej sześcioletniej Zosi).
Czarnowłosa Finetta w błyszczących kolczykach, królowa cyganów więziona przez wielkoluda, czarami pomaga chłopcu, do którego wyrywa się Jej serce...
Artur, syn drwala, zostaje królewskim chrześniakiem i wyrusza na spotkanie przeznaczeniu...
A Agnieszka o oczach jak skrawek nieba odkrywa, że ludzie po drugiej stronie lasu są tacy sami. To, co nieznane i inne nie musi oznaczać gorszego...

Wszystkie baśnie, pięknie wydane przez wydawnictwo Świat Książki, opowiedziane są w mistrzowski sposób poetyckim, barwnym, nienagannym językiem. Literatura to prawdziwie wysokich lotów:)

Kolejnym zbiorem przecudnych, egzotycznych opowieści jest “Srebrna gołębica” w opracowaniu Wandy Markowskiej i Anny Milskiej. Zaczytana przeze mnie książka dzieciństwa, a właściwie wczesnej młodości:) Historie tu zebrane to baśnie Narodów Związku Radzieckiego oparte na motywach oryginalnych. Urzekają wschodnim pięknem, zapachami, nazwami, które melodyjnie i miękko otulają skronie albo twardo i obco tną powietrze, zanim falą dźwiękową się stanie dla ucha.... Obok typowo rosyjskiej Maszeńki czy Zulejki... Nuszaperi- Chanum, córka padyszacha Kandagary i Melik- Dżumszud... Obok Nastii i Annuszki... Czatyr, Melike-Chanum i Karaszasz.
A baśnie... Jak miód i mleko:) Z domieszką cierpkiego imbiru...
O ślicznej carycy Maszeńce, w gołębia zamienionej przez zazdrosną czarownicę- Wasylisę.
O dzielnej Marite, która, niczym andersenowska Eliza, koszulki wyplata z pokrzyw dla swych braci-wilków...
O Nuszaperi-Chanum, co wyklęta przez ojca, odwagą i miłością kruszy jego okrutne serce...

Baśnie rosyjskie, estońskie, mołdawskie, gruzińskie, kirgiskie, turkmeńskie, karelskie... Wachlarz narodów...

Na deser rodzime “Bursztynowe baśnie” Hanny Zdzitowieckiej (wydanie z 1972 r).
Z intrygującym, malowanym bursztynem wizerunkiem Juraty na okładce. Juraty w koronie i naszyjniku, w którym mieszka słońce...
Urzekające historie z Bałtykiem i przyrodą w roli głównej. Historie spisane pięknym literacko, choć czasem oszczędnym językiem. Historie wywołujące różnorodne emocje dziecięcych serc... groźne, dramatyczne, wesołe i wzruszające. Baśnie, jakich próżno dziś szukać... o morzu, jego podwodnych skarbach, głębinach, mieszkańcach rybackich chat i pięknych, nadbałtyckich okolic...
Choćby baśń o Juracie, córce władcy morza z bursztynowego pałacu, co bogactwami podwodnymi mamiła młodziutkiego Jurka. Chłopiec, zakochany w czekającej na łódce Hance, opiera się urokom morskiej boginki... Czy zostanie ukarany za odmowę władczyni morza?
Albo niezwykła historia Wiosny, która miała spać snem wiecznym. Piękna, płomienna, pełna przyrody i pląsów parafraza bajki o śpiącej królewnie. Wiatr i Grom niosą po świecie dobrą nowinę o narodzinach dziewczynki... Zapraszają na chrzciny rusałkę wodną Roświtę, wieszczkę łąkową Jaskrotę, boginkę leśną Dąbrówkę, górską nimfę Skalnicę i polną dziwożonę Stokłosę... Omijają tylko pieczarę Nietoperzycy, która, jak to wiedźma zła, nieproszona przybywa na uroczystość. I nieproszona straszne zaklęcie wymawia nad kołyską niemowlęcia... Komu i w jaki sposób uda się odczarować Wiosnę?

Trudno wybrać najpiękniejszą baśń tego zbiorku, taką najpełniej zapadającą w pamięć i wrażliwość... Piękna i pouczająca jest historia o grymaśnej księżniczce, która bardzo chciała mieć naszyjnik z kropel rosy.
I ta o królewskim latarniku, o odwadze i miłości Wita i Maryjki... I o zaklętych drzewach... O olbrzymie, z kaszubska zwanym Stolemem...
Czytając te baśnie można rozkochać się w morzu... I przy okazji dowiedzieć się, dlaczego jest słone:)

Czy o takim naszyjniku marzyła księżniczka?
“W tej właśnie chwili krople rosy zawieszone na pajęczynach rozsnutych po rżysku, zabłysnęły wszystkimi barwami tęczy. Słońce zapaliło w nich ogniki czerwone, zielone, szafirowe i złote.
-Skąd się wzięły te piękne klejnoty? Chcę je mieć! “

Skąd się biorą wilki?

2010-03-29T12:10:00.003+02:00

“Pewnego dnia Ania nie miała nic do roboty. Usiadła więc i zaczęła myśleć o tajemnicach świata. Skąd się, na przykład, wzięły na nim rozmaite zwierzęta? I jak to się stało, że są aż tak rozmaite?”

Tak zaczyna się pewna niezwykła opowieść Zofii Beszczyńskiej, która tajemniczymi ścieżkami fantazji prowadzi małą Anię przez bezdroża nierzeczywistego świata. Opowieść niezwykła także dlatego, że trudna do zaklasyfikowania i przyporządkowania do jednego, konkretnego gatunku literackiego. Opowieść z pogranicza baśni, prozy poetyckiej, filozofii...
Dziewczynka, bohaterka książeczki “Skąd się biorą wilki” wydawnictwa Mila, nie tylko stawia pytania o istotę rzeczy, ona poszukuje odpowiedzi i znajduje ją w tkanych poezją, malarskich obrazach dziecięcej wyobraźni.
Tylko dziecko potrafi bowiem układać świat z plam, kształtów, świateł, cieni i kolorów. Tylko ono potrafi wymyślać go wciąż na nowo, zaludniając śpiewającymi ślimakami, jaszczurkami z rudego mchu i wilkami z kosmatego śniegu.
Tylko dziecko. I dorosły, który wewnętrzne dziecko zdołał w sobie ocalić.

Ania beztrosko, nieco bezładnie przemieszcza się w wyobrażonej czasoprzestrzeni zdziczałych ogrodów, lasów, afrykańskich sawann. Odkrywając tajemnice pochodzenia zwierząt, spotyka po drodze całą plejadę baśniowych postaci. Elfa, który na oczach dziewczynki wykluwa się z orzecha, Tęczaka, Anabellę podróżującą na lwie...

Kolory, kształty, magia. Wszystko miesza się, przenika, śni, mami...

W świecie Zofii Beszczyńskiej, w świecie małej Ani, w świecie zasłuchanej w historię prawie 6-letniej Zosi, lwy wyrastają z traw na sawannie, tygrysy powstają z gorącego piasku, a żyrafy ze słońca błyskającego przez liście:

“Gęste korony wysokich akacji rzucały długie cienie na ziemię i niebo, a ostatnie promienie słońca sączyły się przez nie jak przez sito. I tak migotały, tak migotały, aż nie wiedzieć kiedy zamieniły się w długie żyrafie szyje.”

W takim świecie wszystko jest możliwe. Baśń spotyka się z poezją, dziecko z lwem, a z łuku tęczy zsuwa się całe mnóstwo Tęczaków, każdy innego koloru.

Ja z przyjemnością przeprowadziłam przez ten świat swoją Zosię.
W naszym zabieganiu, troskach, codzienności, niejednokrotnie gubimy poezję, którą dostrzega dziecko. Ono uczy nas patrzeć wyżej i widzieć więcej... Przypomniał mi się wiersz, który dawno temu napisałam dla swojej małej jeszcze córeczki, pasuje tutaj:)

Nauczyciel od zachwytów

Lubię Twoje maleńkie zamyślenia nad patyczkiem, kamyczkiem, kwiatkiem
Lubię maleńkie zachwycenia nad motylem, biedronką i wróblem

Uczysz mnie świata radosnych odkryć, kolorów, szeptów i szelestów
Gdy pochylasz się nad listkiem, plamą światła na dywanie co tęczą się mieni
Paluszkiem odliczasz kolejny cud świata

A ja stoję na krawędzi nieba
Zatrzymana w biegu codzienności
Pochylam się nad listkiem, plamą światła, biedronką i kamieniem
Dziękuję Opatrzności, że zesłała mi Ciebie- nauczyciela od zachwytów...

Pokochajcie ROZWESOŁKI

2010-02-24T19:00:00.028+01:00

„Nasz dom pełen był książek i piosenek. I z jednych i z drugich płynęły słowa, a ja słuchałam i z tego wszystkiego sama zaczynałam bawić się w słowa. Bo słowa, to były takie dobre zabawki, które zawsze miało się ze sobą i do ich noszenia niepotrzebne były ani kieszenie, ani żadne torebki. Słowa można było rozbierać i ubierać jak lalki, ustawiać i przestawiać jak klocki i tworzyć z nich różne budowle."

Wspomnienia Joanny Papuzińskiej, zaczerpnięte z Jej książki pt. "Darowane kreski" są doskonałym wstępem do wydanych przez poznańskie Wydawnictwo MILA "Rozwesołków" autorstwa Pani Joanny.

Pośród tradycyjnych utworów w zbiorku tym ukryły się wierszyki "powiązane na supełki", które jak pisze sama Autorka, należy "poodkręcać i porozwiązywać".

Dzieci, szczególnie te starsze, które same potrafią czytać, będą miały nie lada frajdę podczas rozwiązywania tych rymowanych "łamigłówek". Na rozgrzewkę proponuję rozsupłać fragment wierszyka pt. "Podwieczorek":

"Gdy ptaszkały sobie śpiewki,

kiedy płociał siedź na kocie,

stołkłam sobie na siadeczku

w ogrodziutkim zieloneczku."

Udało się? :) Nie wątpię! To bawimy sie dalej! Na kolejnych stronach "Rozwesołków" znajdziemy opowieść o pewnym sporze o gołąbeczkę, który rozpoczął się dość niewinnie, a trwa ponoć do dzisiaj...

"- KIEDY SZEDŁEM NAD RZECZKĘ, WIDZIAŁEM GOŁĄBECZKĘ.

- To absurd, proszę pana,

Beczka nie bywa ubrana! "

Fragment wiersza "Spór"

Dzieciakom na pewno spodoba się też "Bajka-Szachrajka", w której "na polach, /jak to latem,/Mydło pasło sie rogate:/Krowy, kotły i banany", że nie wspomnę o uszatym wierszyku.

To tyle, zainteresowanych odsyłam do książki :).

Dodam jeszcze, że przysłowiową "kropką nad i" całej książeczki są oryginalne i idealnie pasujące do tego typu wierszy ilustracje pani Elżbiety Krygowskiej-Butlewskiej.

Zerknijcie sami i przekonajcie się, czy nie mam racji! :)

Zima z białym niedźwiedziem

2010-02-03T20:50:00.005+01:00

Zamieć śnieżna za oknem idealnie koresponduje z książką, o której za chwilę opowiem:) Z książką magiczną, jak wiele innych opowieści Heleny Bechlerowej...

“Zima z białym niedźwiedziem” to historia Grzesia i śniegowego Barłaja... W przeciwieństwie do “Domu pod kasztanami” tejże autorki, przygody chłopca, choć równie zaczarowane i przetkane tajemnicą, toczą się w scenerii zgoła odmiennej. "Dom pod kasztanami" to lato, wakacje, ciepło, agrestowe podwieczorki i lody z wierzbowej dziupli... A przygody z Barłajem to gęsto sypiący śnieg, kwiaty na oknach mrozem malowane, sople, święta, chochoły różane...

Książka o Grzesiu i niedźwiedziu to skrząca fantazją baśń zimowa, która zaskakuje ogromem niespodzianek i przygód, jakie spotykają chłopca.
Wszystko zaczyna się całkiem niewinnie, od bałwana... Ale bałwana niezwykłego. Bo miast nosa z marchewki (którego ma każdy inny, statystyczny i szanujący się bałwan:) ten ma w miejscu nosa rumianego rogala:) Na głowie czapkę z piórami, a w ustach fajkę:) Tak przynajmniej jest wieczorem i w nocy, bo po południu następnego dnia, przechylający się wolno bałwan wpada nosem w śnieg... A przez furtkę wpada do ogrodu Grześ... Czy uda Mu się podnieść niezgrabnego bałwana? A może zobaczy w śniegowych kulach coś, co przywiedzie na myśl zupełnie inną postać?

“Wiedziałem, że coś wymyślisz! - ucieszył się Grześ. Już nie jesteś bałwanem, tylko niedźwiedziem! Ale głowę masz za bardzo okrągłą i w ogóle trzeba cię troszkę przerobić. Po tej robocie rękawiczki były zupełnie mokre, za to niedźwiedź miał pysk, uszy i ogon (...) Teraz już nic mu nie brakowało. Leżał ciężki, gruby, patrzył przed siebie i czekał, co będzie dalej”.

A dalej... Dalej snuje się Grzesiowa fantazja... Niedźwiedź otrzymuje imię Barłaj. Daleko, za ogrodem dzwonią sanki przejeżdżającej Zimy, za oknem pada zaczarowany śnieg...

“Kiedy pada taki śnieg,
z bajki śnieg, zza siedmiu rzek,
po ogrodzie wtedy chodzi
miękki, biały i puszysty
śniegowy czarodziej”.

Kolejne rozdziały książki zaskakują historiami bajkowych podróży po zasypanym śniegiem ogrodzie. Podróży, w które Barłaj zabiera chłopca... Mnie i Zosię najbardziej urzekła opowieść o śpiących różach... Niedźwiedź wymruczał zaklęcie i słomiany chochoł stał się domem ze złotymi drzwiami, za drzwiami zaś...
“Na podłodze leżał dywan haftowany w róże, na dywanie stały fotele haftowane w róże, a na każdym fotelu spała róża- królewna.
Same śpiące królewny!- zawołał Grześ. W bajce jest tylko jedna, a tu ich tak dużo!”

Nie wolno jednak zbudzić żadnej z nich...
Ciszy i różanego snu strzeże ktoś mieszkający w zegarze. Nie, nie kukułka.... Sowa!
Surowa dla nieproszonych gości:
“Kto tu wkradł się, kto tu przyszedł?
Kto zimową mąci ciszę?
Niech nie szepcze, niech nie woła,
bo zamienię go w chochoła!”

Inne opowieści są równie czarowne i równie zaskakujące... W kolejnych rozdziałach pojawi się Tonia, Zimowiec, miś- pluszak...

Poszukajcie w swoich bibliotekach.... Książka zasługuje, by ją odnaleźć. Zwłaszcza, gdy za oknem pada śnieg...
“A kiedy pada taki śnieg,
z bajki śnieg, zza siedmiu rzek...”

I chyba nikogo nie zdziwi, że w moim ogrodzie śpi w tym roku polarny niedźwiedź:) Mocno przysypany śniegiem:)

Fascynacje...

2010-01-06T19:51:00.040+01:00

Lubicie zapach starych książek? Ja uwielbiam. Jest coś magicznego w tych pożółkłych kartkach, w wysłużonych okładkach… I z tego uwielbienia właśnie oraz z dziecięcej fascynacji twórczością pewnej kanadyjskiej pisarki, zrodziła się moja całkiem dorosła pasja :).

Od kilku lat staram się wejść w posiadanie możliwie największej ilości przedwojennych wydań książek L.M. Montgomery. Niestety, jak do tej pory, nie mogę pochwalić się pierwszym wydaniem „Ani z Zielonego Wzgórza", które w Polsce pojawiło się w roku 1912 (Wydawnictwo M. Arcta), cztery lata po kanadyjskiej premierze, która miała miejsce 20 czerwca 1908 roku. Mam nadzieję stać się kiedyś jego szczęśliwą posiadaczką. Tymczasem zaprezentuję Wam to, co udało mi się zebrać do tej pory.

Kolekcja "na dziś" to:
"Ania z Avonlea" wydana w 1927 roku (wydanie drugie) nakładem wspomnianego już wcześniej warszawskiego wydawnictwa M. Arcta. Książka w tłumaczeniu Rozalii Bersteinowej. Przeczytałam gdzieś, że w przedwojennych wydaniach "Ani..." wewnątrz książki nie ma ilustracji, i rzeczywiście. W tej i w następnych książkach, które za chwilę zaprezentuję nie ma ani jednej. Rysunek, który pojawia się na okładce musi nam wystarczyć :).

Kolejne książki, to wydane w latach trzydziestych ubiegłego wieku tytuły: "Ania na uniwersytecie" (warszawskie Wydawnictwo Arcydzieł Literatur Obcych RETOR., 1939r.) oraz "Wymarzony dom Ani" (WALO RETOR., 1931r.). Co mnie ujęło w tych publikacjach? Spójrzcie tylko na ilustracje wykorzystane do ozdobienia okładek, na ilustracje cudownie oddające stylistykę tamtych lat! Pewnie gdyby istniały w tamtych latach audiobooki moglibyśmy, słuchając starych płyt z treścią ksiązki, zachwycać się tym słynnym aktorskim "ł". Autorem "okładek tytułowych" jak podaje wydawca, jest A. Horowicz.

Przedstawiona powyżej "Ania na uniwersytecie" przetłumaczona została przez Janinę Zawiszę-Krasucką, "Ania na uniwersytecie" zaś przez Stefana Fedryńskiego. Zarówno te tłumaczenia, jak i Rozalii Bersteinowej znane są obecnym "trzydziestoparolatkom", gdyż do niedawna były jedynymi tłumaczeniami. W wydaniach przedwojennych z przyjemnością odnajduję jednak słowa: "kasztanowatemi", "studjów", "Marja" czy "zeszytami szkolnemi", które potem zostały zapewne uwspółcześnione.

Czasem zastanawiam się, kim były kolejne włascicielki moich już teraz książek... Jak wyglądały, czym się interesowały, jakie było ich największe marzenie?

c.d.n.

Kochajcie czarownice:)

2009-11-16T12:01:00.008+01:00

O czarownicach napisano już tak wiele i w tak różny sposób, że każda kolejna literacka próba podejmująca wysiłek i tematykę związaną z wiedźmami, z założenia może być jedynie wariacją, mniej lub bardziej zbliżoną do pozostałych i często skazaną na niepowodzenie, a tym bardziej zagubienie pomiędzy setkami tomów zalegających księgarskie półki.
Bo jak konkurować z “Malutką czarownicą” czy panną Price z “Gałki od łóżka”? Czy z wieloma innymi, zasłużonymi wiedźmami literatury dziecięcej?
Jak wielce mylący to osąd, przekonałam się niedawno z Zosią... Wypożyczając z biblioteki zupełnie nam nie znaną książkę, zupełnie nam nie znanej autorki...

“Odwiedzając czarownice” pióra Lidii Miś, to książka absolutnie nietuzinkowa. Kompozycyjnie przemyślana (opowieść wpleciona w baśń, jak w dobieranym warkoczu, po troszeczku:), spójna, mądra, pełna ciepła i magii. A w dodatku świeża i pomysłowa!

Oto bowiem ośmioletnia dziewczynka wypożycza z biblioteki zakurzony egzemplarz książki o czarownicach... Wieczorem, przy delikatnym świetle lampki nocnej, rozpoczyna lekturę... i nieoczekiwanie przekracza zaczarowane wrota bajki. Wkracza w świat tańczących wokół ognia siedmiu sióstr- czarownic. Sióstr, które niewiele mają ze sobą wspólnego (prócz pokrewieństwa i magii).

Asia, wędrując przez baśniową krainę, odwiedza każdą z siedmiu wiedźm. Wie, że tylko w ten sposób wróci do rzeczywistego, realnego świata. A wiedźmy... choć skłócone ze sobą, są zaskakująco wspaniałe, wielkie sercem i duchem... Niezwykłe!
Jest więc Taka, której zamiast włosów wierzbowe gałązki na głowie rosną, jest i Taka, która po maślanym torze na pupie zjeżdża ze śmiechem:) Jest Taka, która w soplach lodu się przegląda i mrożoną herbatą częstuje, jest i Taka, która Nianią być musi dla siedmiu rozkapryszonych córek siedmiu skłóconych czarownic:)))

Książka zaskakuje pomysłowością kolejnych spotkań Asi z niezwykłymi siostrami, w niezwykłych miejscach. Co wyniknie z tych spotkań dla siedmiu czarownic i dla ośmioletniej bohaterki, uwikłanej w baśniowy chaos? Jakie prezenty od Czarownic dostanie odważna dziewczynka i jaki z nich zrobi użytek? Czyje marzenia w końcu spełni?

To musicie doczytać już sami... Dodam tylko, że książkę przeczytałam pięcioletniej Zosi w jeden wieczór. Nie mogłyśmy zasnąć bez poznania zakończenia:)

Jako, że w mojej głowie, przypomniana lektura natychmiast wywołuje lawinę kolejnych, przeczytanych wspólnie z córeczką, polecę jeszcze jedną “czarowną”, bo także traktującą o czarach książkę.
Tym razem nieco starszą opowieść Wiery Badalskiej pt “Jak oswoić czarownicę”. Z cudownymi ilustracjami Ewy Salamon, bardzo charakterystycznymi, malowanymi z rozmachem, przypominającymi plątaninę roślin i makaron na głowach bohaterów:) Pewnie są wśród Was tacy, którzy owe ilustracje pamiętają z książek Marii Terlikowskiej “Kuchnia pełna cudów” i “Kuchnia pełna niespodzianek”:) Mniam:)
Wracając jednak do fabuły książki pani Wiery Badalskiej... wydanej już po śmierci autorki na podstawie publikowanych w “Świerszczyku” szkiców powieści.

Lektura to pasjonująca, dowcipna, przekorna, pełna ciepła i żartu:)
Profesor Zapełka z dziećmi, dziesięcioletnią Emcią, o rok młodszymi bliźniakami Protem i Filipem oraz jamnikiem Cosikiem spędzają wakacje w leśnej głuszy, nad jeziorkiem, we wsi o nazwie Starodęby... Pierwsze wakacje bez mamy, która jako parazytolog, bada w Afryce robaki.
Nader często zamyślający się profesor matematyki, ze strzechą rudych włosów na głowie, rezolutna Emcia, hałaśliwi bracia, z których jeden nie wymawia głoski “r” i mama, której nie ma, bo jest gdzie indziej, to całkowicie nieprzeciętny obrazek rodziny wyjeżdżającej na urlop.
Nic więc dziwnego, że i urlop okazuje się nieprzeciętny:)
Po drodze do Starodębów zwariowana rodzinka spotyka czarownicę o imieniu Josanta.

“Była niewielkiego wzrostu. Niższa może trochę od Emci. Czerwona sukienka, a raczej strzępy sukienki nie wiadomo jakim cudem trzymały się na chudych ramionkach. Na szyi miała zawiązaną zieloną wstążkę, na której wisiał zielony kamień rzeźbiony w przedziwne znaki. Ręce podrapane, paznokcie połamane, a nogi... Nogi, o dziwo, choć gołe i poobijane, tkwiły w ślicznych, nowiutkich kozaczkach z czerwonej, błyszczącej skóry.”

“- Jaka ona jest ładna!- wykrzyknęła Emcia"
"- Rzeczywiście, prześliczna! Rozkudłana jak czałownica i obdałta...” Prot, co “r” nie wymawia w słowach nie przebiera:)

Co wyniknie z tego spotkania dla wszystkich? Oprócz kłopotów z samochodem i kaktusa na dłoni Prota?:)
Gwarantuję, że będzie działo się wiele... Pojawi się groźna ciotka Meluzyna, tajemnicze zaklęcie rzucone tysiąc lat temu, zielony stworek Wdeszczak, uwięzienie w gospodzie Pod Zębatym Wilkołakiem, próba odczarowania Josanty i Jej oswojenia... I jak to w bajkach bywa najwierniejszy, najmądrzejszy i najlepszy czar odkrywa... :)

Wiatr z księżyca

2009-10-26T18:26:00.008+01:00

Na początku rozsmakowałam się w urokliwym słuchowisku na podstawie pewnej książki... Dopiero wiele miesięcy później, na allegro wypatrzyłam także samą książkę. Obydwie z Zosią zakochałyśmy się na zabój w słowno-muzycznych dialogach zaadaptowanych na potrzeby słuchowiska i w ich literackim pierwowzorze z 1944 roku:)

“Wiatr z księżyca” Erica Linklatera w przekładzie Andrzeja Nowickiego, to powieść dla nieco starszych przedszkolaków i uczniów (oswojonych już z dłuższą formą przekazu i wypowiedzi literackiej).
Za to jaka to powieść! Pod każdym względem wyjątkowa!
Wartka, nie pozbawiona humoru i pełna niespodzianek fabuła, z całą plejadą wyrazistych, pełnokrwistych bohaterów, którym autor nadaje “mówiące, stygmatyzujące” imiona. Jest więc panna Rozumek (elokwentna i ekscentryczna guwernantka), jest policjant Gwiżdż, jest sędzia Grzmot, doktor Fosfor, pan Żeberko (rzeźnik), Kasia Okruszek (córka piekarza), pan i pani Tasiemka (prowadzący sklep z pasmanterią), pastor Filar i wielu, wielu innych... z miasteczka Harmider:) I w naszym realnym życiu pojawiły się po lekturze książki takie nazwiska:) Ooo, na przykład miód kupujemy na rynku od pana Pszczółki, a chlebek od pana Bułeczki:)

Wracając jednak do bohaterów miasteczka... Są wśród nich Dora i Flora, dwie siostrzyczki, próbujące ze wszech miar sprostać wyobrażeniom rodziców względem grzeczności. Próbujące sprostać, często z odwrotnym do zamierzonego skutkiem:)
Oto bowiem jabłonka poobwieszana dzwoneczkami na pożegnanie wyjeżdżającego taty, wywołuje hałas, który stawia na nogi cały dom. A próba przepakowania bagażu taty sprawia, że galowy mundur ojca, zwinięty w rulon (dla oszczędzenia, zdaniem córek, miejsca w walizce) nadaje się do powtórnego prasowania, wymiętoszony okrutnie...:)
“Rodzice- myślały obie dziewczynki- nie potrafią być wdzięczni. Nie rozumieją, że chciałyśmy pomóc w pakowaniu kufra, nie poznali się zupełnie na ślicznym koncercie rozdzwonionej jabłoni. Tatuś i mamusia nie mają o niczym najmniejszego pojęcia.”

A to dopiero początek...:)
Potem jest coraz ciekawiej:) Oto siostry, udowadniając pannie Rozumek istnienie Wiedźmy z Ciemnoboru, rozsypują na podłodze czarodziejski groch i wypuszczają na wolność gołębie z tapety pokoju nauczycielki!
A po pewnym czasie, chcąc zemścić się na mieszkańcach miasteczka za ich żarty, wypijają magiczny eliksir, z takich oto składników warzony przez Panią Wiedźmę:)

Łapę małpy, mózg robaka,
rybią skrzelę, ryj prosiaka,
szczyptę soli, olej z moli.
Cień śródnocy, róży cierń,
wąs tygrysi, ogon mysi
I do tego czerń i biel!

Wszystko razem wrzucić w gar,
dmuchać w ogień, by był żar,
często mieszać w krąg i wspak,
aż właściwy będzie smak.

Pióro ptaka, co nie fruwa,
szczypce raka, oko żółwia,
język węża, żądło żmii,
dwie brodawki z krecich szyi.
Z nozdrzy byka włoski trzy
i dwie krokodyle łzy.

Sowie jajo, kolec jeża,
krew wyssaną z nietoperza,
blask księżyca, wodę z kałuż
i garść proszku, czyli miału.
Z zachłyśniętej krtani ość,
białe coś i czarne coś.

Wszystko razem wrzucić w gar,
dmuchać w ogień, by był żar...

Jak Wam się podoba skład owej mikstury? Na przykład “z nozdrzy byka włoski trzy”?!
I co konkretnie chcą osiągnąć dziewczynki wypijając ów, przyznacie, wielce szatański napój? Dora i Flora wiedzą to dobrze..... Po wypiciu eliksiru.... zamieniają się w kangurki! Tak, tak, moi drodzy.... A to nadal dopiero początek historii...:)

Książka jest pełna przygód, błyskotliwa, skrząca dowcipem, pomysłami, czyta się ją jednym tchem...:) Jest fantastyczną lekturą dla dzieci i rodziców na długie, jesienne wieczory! Zwłaszcza, że owe jesienne wieczory wiatrem hulają... Z księżyca go niosąc...:)
“A jeśli to jest zły wiatr, a ktoś akurat jest niegrzeczny, to może mu dmuchnąć prosto w serce i potem już przez długi, długi czas będzie niegrzeczny.”:)

Nie zapominajmy wszak o bonusie muzycznym:)
Słuchowisko “Przygody Dory i Flory” nagrane na podstawie tekstu Linklatera przez Polskie Radio, 46 lat temu (a przypomniane w ubiegłym roku) to po prostu majstersztyk aranżacyjno-muzyczny!
Świetna obsada aktorska, cudowne piosenki, znakomite wykonania, klimat, humor, akcja, tempo... Muzyka Jerzego Wasowskiego, Irena Kwiatkowska w roli panny Rozumek, Kazimierz Wichniarz (Zagłoba z ”Potopu”) jako sędzia Grzmot, to tylko niektóre z atutów tych dwóch krążków CD, które powinny obowiązkowo znaleźć się w płytotekach dzisiejszych przedszkolaków. Świetna zabawa gwarantowana!

“Oto przygody Dory i Flory,
które są grzeczne, a może nie.
Ten kto ich nie zna aż do tej pory,
teraz z pewnością je poznać chce.
Teraz z pewnością je poznać chce!”

Tajemnica Matyldy

2009-10-14T11:22:00.012+02:00

"Wszystkiego, co naprawdę musisz wiedzieć, nauczyłeś się w dzieciństwie"

Są takie książki, które rozświetlają dusze, które wygładzają kanty, łagodzą niepokoje i przeganiają szorstkie myśli. Które pozostawiają światło na długo po zamknięciu ostatniej strony.... Które są od początku do końca “skończoną myślą”...

“Tajemnica Matyldy” Anny Czerwińskiej-Rydel (z wykształcenia pedagoga i muzyka) to książka, w której znalazłam wszystko, czego szukałam w literaturze dla dzieci... Mądrą, pełną uroku i ciepła historię, piękny literacko język; cudowne, malarskie ilustracje; nieuchwytną delikatność i ogromną wrażliwość, z jaką autorka porusza trudne tematy. Wreszcie muzykę.... Tę, którą tworzą rozdziały książki i tę, którą na jej kartach, odkrywa dla siebie dziewczynka o pięknym imieniu, Matylda... Muzykę skrzypiec, zaplątaną w kolejnych nutach i słowach, coraz to nowych pociągnięciach małej rączki, sunącej smyczkiem po strunach drewnianego instrumentu z duszą...

W książce jest samotność, jest potrzeba bliskości i akceptacji... Jest także radość obcowania z drugim człowiekiem. Jest tęsknota dziecka i gonitwa dorosłego, który w codziennym zabieganiu zapomina o najważniejszym. Jest mądry, uważny nauczyciel i kot Gawot (co znajduje drogę, by zaszyć się i wtulić w zakamarki dźwięków:) Koty zawsze znajdują tę drogę, może dlatego tak często są tematem malarskich płócien:)

Matylda- bohaterka opowieści to wrażliwa, ujmująca wdziękiem i serduszkiem dziewczynka, marząca o rodzeństwie, zwierzaku, mamie. Mamie, która zatrzyma się w biegu i znajdzie czas dla córki...
Wszyscy jesteśmy po trosze takimi rodzicami, zabieganymi, zmęczonymi niejednokrotnie, nie zawsze uważnie słuchającymi swoich dzieci... I nawet nie to jest najważniejsze..... Najważniejsze jest, byśmy zrozumieli, że “dziecko w tym wieku ma się tylko raz w życiu. Ten czas nigdy nie wróci”...
Musimy to zrozumieć, by nasze dzieci mogły bez lęku odkrywać przed nami swoje tajemnice i powierzać niepokoje... By mogły z odwagą spełniać swoje marzenia... By codzienne historie znajdowały szczęśliwe zakończenia... Jak to:
“Kot Gawot zamieszkał z Matyldą i jej mamą, które rozpieszczały go okropnie. Kotka Zwrotka z panią Alicją spotykały się z nimi często. A Matylda została wspaniałą skrzypaczką. Ale to już inna historia”.

"Tajemnica Matyldy" doczekała się (ku mojej radości) kontynuacji. Obydwie z Zosią czekamy niecierpliwie na przesyłkę z merlina:) Na kolejną książkę Anny Czerwińskiej- Rydel:) Czekamy na “Marzenie Matyldy” i na płytę z muzyką skrzypcową:)

poezja pór roku

2009-10-07T21:38:00.005+02:00

Podczas długich jesiennych wieczorów, kiedy będziemy siadać w kręgu lampy oświetlającej nasze głowy i główki naszych dzieci, być może w tańcu błysków z kominka, poczytajmy poezję. Nie wierszyki czy rymowane bajeczki dla dzieci. Prawdziwą poezję na jesienną szarugę.
Na strychu wynalazłam dwie książki ze swojego dzieciństwa, które w piękny sposób pokazują współistnienie człowieka w cyklu pór roku.
Dla dzisiejszej młodzieży, spędzającej zwykle czas w zamkniętych pomieszczeniach, pokonującej odległości między domem a przedszkolem czy szkołą jednak na czterech kółkach, czasem niedostrzegalne są te zmiany, którymi ludzkość fascynowała się od prawieków.
Niedawna rozmowa ze znajomą młodą mamą uświadomiła mi jeszcze i to, że niedługo nasze dzieci zupełnie nie będą wiedziały, jak rozpoznać gatunki drzew chociażby po liściach i owocach.

Książka "Od wiosny do wiosny" to zbiór wierszy i krótkich form narracyjnych, których bohaterami są zazwyczaj wiejskie dzieci. Utwory te ułożone są właśnie w cyklu pór roku. Dzieci poznają budzącą się do życia przyrodę, przylatujące ptaki, uczą się nazw kwiatów, zbierają bursztyny na plaży. Dla mnie jest to także sentymentalna podróż do czasów, kiedy siano kosiło się kosą, a żyto żęło sierpem. Wiersze mają często formę piosenek ludowych, są melodyjne, rytmiczne, powtarza się refren. Autorkami wierszy są Hanna Zdzitowiecka i Stefania Szuchowa . O swojej nienachalnej edukacyjności niech zaświadczą same - wybrałam akurat jeden, kóry powinnam dedykować wieczornemu gościowi z naszego ogrodu ;)

No i co? Zdziwieni, że jeże nie jedzą jabłek?

Druga z wyszperanych na strychu, to jedna z mocih ulubionych lektur w dzaieciństgwie. "Słonecznikowe nutki" Karoliny Kusek już samym tytułem wprowadzają ciepły, przytulny nastrój. A po otwarciu czarują słowem, obrazem, szatą graficzną wydania. To piękna poezja przez duże P. Prześlicznie ilustrowana, równiez ułożona cyklicznie. Wiersz zajmuje pół strony, której margines jest w stosownym do pory roku kolorze, a cała książeczka mieni się tęczowo - od szmaragdowej zieleni "Skowronka", poprzez żółć "Rumianka", "Rudą ciszę", po biel "Usypiania strumyka". Krótkie, nieprzegadane, a jakże trafnie opisujące piękno przyrody, czasem banalnie proste, wręcz niedostrzegalne przez szybę mknącego samochodu.

Zatrzymajcie się na chwilę w ostatnich promieniach słońca, wsłuchajcie się w szelest liści i słów. Prawda, że przyjemnie?

O dwóch Haniach...

2009-09-01T20:40:00.005+02:00

Wojna jest mym irracjonalnym lękiem, jest koszmarem, który śniłam w dzieciństwie, jest niepokojem czasu dorosłego... Wczoraj ze łzami w oczach i “kluchą” w gardle obejrzałam polski film o maturzystach 1938 roku. O ich pierwszych miłościach, naiwności, wierze, ideałach, nadziejach jutra, którego nie mieli. Jutra, którego nie dane było przeżyć... Jutra, w którym nie spełniły się niczyje marzenia, w którym nie narodziły się dzieci, w którym nikt się nie zestarzał.... Jutra, które zabrała wojna... Requiem dla nienarodzonych dzieci maturzystów 1938 roku...
Dziś, w 70-ą rocznicę wybuchu II wojny światowej, chcę (choć nie wiem, czy potrafię) napisać o książkach, które o okrucieństwie wojny opowiadają, także nie wprost... Przemawiają w imieniu dwóch małych dziewczynek...

Pierwsza z nich jest bohaterką jednego z opowiadań książki Stefanii Zawadzkiej “W oblężonej Warszawie” (wydawnictwo NK 1969)
Tytułowa Hanusia jest cztero, może pięciolatką... Nie rozstaje się ze swoją piękną, jasnowłosą lalą o niebieskich oczach, którą dostała w prezencie od wujka. Z nią schodzi codziennie do schronu w piwnicy, Jej tłumaczy, że w mieszkaniu jest niebezpiecznie, Ją otula do snu własną kołderką. Ta lalka- Basia, powiernica i przyjaciółka małej Hani, wszystko rozumie. Tak jak dziewczynka, boi się warkotu samolotów, huku pocisków, blasku pożarów... Tego doświadcza... Lalka- Basia i mała Hania w wieku mojej Zosi...
Któregoś dnia, bawiąc się w mieszkaniu słyszy nadlatujące bombowce. Razem z mamą, przerażona biegnie do schronu. Zapomina o lalce. Tylko na chwilę. Zaraz potem rozpacza. W przerwie pomiędzy zgiełkiem wybuchających bomb, w krótkiej jak okamgnienie chwili ciszy, Hania wyrywa się mamie, wraca po lalkę... Na górze, w mieszkaniu, słyszy jeszcze przestraszony, nawołujący z dołu głos mamy, znajduje Basię, wygląda przez okno... A potem... Potem nie ma już nic. Okien, schodów, piwnic, mamy, sąsiadów, słońca.... Jest tylko mała, wystraszona dziewczynka w kraciastej sukience, tuląca do serca ocaloną lalkę...
Zwykle unikam streszczania całości.... Nie dziś. Opowiadanie o Hani jest jednym z wielu.... Tym, które najsilniej i najboleśniej zapada w pamięć. Mnie- dziecku, mnie-matce....

Druga z książek mojego, karmionego martyrologią dzieciństwa, nosi tytuł “Skrzydlate przyjaciółki” (wydawnictwo M. Kot 1947). Autorem jest Henryka (?) Augustynowicz-Ciecierska. Bohaterką powieści jest także Hania, 10-letnia, ogromnie wrażliwa dziewczynka, która na skutek wstrząsu, wywołanego aresztowaniem taty przez gestapo, zapada na zapalenie opon mózgowych. Lekarz zaleca zmianę miejsca pobytu, odpoczynek, spokój, dietę bogatą w witaminy... Hania wyjeżdża do Porąbek, do wioski rodziców swojej mamy, do dziadka- pszczelarza, snującego niezwykłe historie z życia ukochanych “dziateczek”, z życia pszczół i rojów...
Jego “wykłady” dla Haneczki, ciekawe, choć nie pozbawione popularnonaukowych rozważań, nie nużą czytelnika, są cudownym uzupełnieniem fabuły książki.
Czy wiecie na przykład. że królowa- matka, zajmująca się w ulu tylko składaniem jajeczek, robi to niemal co minutę? A pszczoła- robotnica, żyjąca przeciętnie 4-5 tygodni, wykonuje kolejno przeróżne prace dla dobra roju....? Karmi larwy, magazynuje miód, jest strażniczką ula, dopiero pod koniec życia awansuje na zbieraczkę tzw pierzgi- pyłku kwiatowego?
Te wszystkie informacje przekazywane w niezmiernie ciekawy sposób przeplatają się z codziennością Hani w białym domku wśród sadów i łąk... Dziewczynka nawiązuje pełne ciepła i miłości relacje z dziadkami, z Martą- gospodynią, z niezdyscyplinowanym psem-urwisem o imieniu Szlem:) Spragniona towarzystwa innych dzieci, zaintrygowana dziwnie wysokim ogrodzeniem odzielającym posiadłość dziadka od domu sąsiadów, zaprzyjaźnia się z chłopcem zza tajemniczego płotu... Wrażliwością, uporem, dziecięcą pogodą, pokonuje wiele uprzedzeń dorosłych...
Opowieść toczy się leniwie i sielsko... a w tle, gdzieś niedaleko Porąbek, pasieki, sadów i słońca... giną ludzie, trwa wojna, ktoś strzela, ktoś zrzuca bombę... Gdzieś ktoś walczy, kogoś aresztuje gestapo, ktoś tęskni, ktoś umiera...
“Skrzydlate przyjaciółki” to pozornie letnia, słoneczna książka. Z wojną w drugim planie, który co pewien czas przysłania sielskość, spokój, urok sadów, ogrodów, pasiek....

Dlaczego o tym piszę? Dlaczego “Skrzydlate przyjaciółki” (odnalezione w antykwariacie) przeczytałam mojej pięcioletniej Zosi? Zasłuchanej w powieść...
Bo “trzeba dziś znowu młodzież nauczyć, iz pierwszą i najważniejszą rzeczą jest życie, a potem dopiero wygoda”
“Musimy uczyć w szkołach, przedszkolach, na uniwersytetach, że zło jest złem, że nienawiść jest złem i że miłość jest obowiązkiem” (M. Edelman)

Olbrzym z zamczyska baśni

2009-08-22T21:51:00.004+02:00

Jest gdzieś na krańcach świata wrzosowisko, targane wiatrem. Jest zamczysko, otulone mgłą złudzenia pełnego ruin. Jest przeogromna, tchnąca spokojem biblioteka, a w niej... wśród tysięcy woluminów... umierający Olbrzym, strażnik opowieści ludzkości, znający każdą z nich od początku do końca... Umierający ze świadomością, że nagromadzone przez cztery tysiące lat historie, baśnie, zdarzenia prawdziwe i zmyślone odchodzą razem z nim....
I jest historia, której Olbrzym nie zna, historia na którą czeka z bolesnym utęsknieniem, historia Jego ocalenia...
To ocalenie mogą przynieść dzieci... Filigranowa Rani z Indii, Hasan- syn dyplomaty z Bliskiego Wschodu, rezolutna Betts z Los Angeles i Liam- chłopiec z rybackiego kutra...
Dzieci, wplecione w jeden wspólny sen w zamczysku na rozległych wrzosowiskach... wsnute w jeden sen i w wiele, wiele opowiedzianych historii... Może któraś z nich ocali baśń, zamek i Olbrzyma, ocali od zapomnienia całą tę wiedzę i mądrość, którą człowiek posiadł stopniowo od prapoczątków... Czy dzieciom się uda? Czy znajdą historię ocalenia? Czy zdążą opowiedzieć ją Olbrzymowi przed nastaniem świtu, przed końcem snu? Snu jednej nocy i jednej nieznanej historii wśród setek opowiedzianych?

“Olbrzym z zamczyska baśni” Briana Pattena (wydawnictwa Skrzat), ze świetnymi ilustracjami Chrisa Riddella, to przedziwny zbiór opowieści z różnych stron świata, szczególnych, bo dotykających blisko i czasem szorstko (a nawet brutalnie) tematu przemijania, strachu, cwaniactwa, śmierci i ucieczki przed nią...
Zbiór baśni- przypowieści, wywodzących się z najdalszych zakątków globu i z najstarszych mądrości ludu... Baśni spisanych na podstawie arabskich, afrykańskich, chińskich, japońskich i europejskich podań ludowych, na podstawie angielskich legend i bajek Ezopa... Baśni niełatwych i nie wesołych...
Jak choćby chińska przypowieść o pandzie, która szukała różnicy pomiędzy niebem a piekłem... by na koniec dojść do wniosku, że “niebo i piekło wyglądają w zasadzie tak samo (...) samolubne pandy tworzą swoje piekło, a dobre- swoje niebo”....
Jak przypowieść o nadziei... która pozwoliła małpom przetrwać przeraźliwie mroźną noc. Tylko tym, które uwierzyły, że dmuchając na świetliki okryte gałązkami i suchymi liśćmi rozpalą ogień...
Jak opowieść o wędrowcach, zmierzających w kierunku tego samego miasta. Spotykających na rozstaju dróg mędrca... Jednemu z wędrowców mędrzec mówi, że miejsce, do którego zmierza jest okropne, a drugiemu, że wspaniałe?... Dlaczego?

Baśnie tego zbioru opowiadają sobie w ciągu jednej nocy i w trakcie jednego snu, dzieci i Olbrzym... Coraz bardziej gorączkowo... By znaleźć tę jedną, jedyną, nieznaną Olbrzymowi, która ocali wszystkie inne... Opowiadają szukając w pamięci tych najstarszych, najdawniej zapamiętanych, unikatowych...
“Bo historie trzeba opowiadać, historii trzeba słuchać, jeżeli mają przetrwać”
“Niepowtarzane historie starzeją się i giną albo odchodzą w niebyt zasklepione w jakimś umarłym języku. Bez odpowiedniej strawy wszystko na świecie ginie (...) nieopowiadane historie, niekochani ludzie”...

Więc opowiadajmy, czytajmy naszym dzieciom, to co pamiętamy, co nas kształtowało i co kształtuje nasze dzieci... Co nowe i co bardzo, bardzo stare... Następny wpis będzie o tym starym, będzie o bolesnym...

Co nieco o sprawach... przyziemnych

2009-08-16T21:19:00.014+02:00

Każdy rodzic wie, że rozmowy z dziećmi nie zawsze oscylują wokół spraw, których estetycznego piękna nikt by nie podważył. Dzieci nierzadko zadają zupełnie przyziemne pytania, a z ich, naturalnego przecież, braku wyczucia, "co wypada, a co nie wypada", wynika czasami całkiem niezły galimatias, jeśli zmieszany rodzic akurat w danym momencie nie za bardzo wie, co odpowiedzieć.

Jako czytelniczka nie raz spotkałam się z książkami, które wprawiały mnie w zakłopotanie, na przykład z powodu kontrowersyjnego ujęcia tematu. Odbierałam je różnie, w zależności od wrażliwości autora i moich możliwości percepcji. Kilka razy zdarzyło się tak, że odkładałam lektury z niesmakiem, ale czasami, kiedy zdołałam zaakceptować zaproponowaną konwencję, czytałam je do końca, nie żałując wyboru.

Wśród literatury dziecięcej i młodzieżowej również zdarzają się takie "perełki", które, pomimo pierwszego, nie do końca pozytywnego wrażenia, mogą się okazać - dowcipne, ciekawe, czy pouczające. Zmierzam do tego, byśmy, jako przewodnicy po literaturze naszych dzieci, nie bali się tematów trudnych, a nawet - na pierwszy rzut oka - obrzydliwych ;)

Z zagadnień chyba najbardziej przyziemnych, jakie być mogą, a mimo to wartych wymienienia, weźmy na przykład temat wypróżniania. Nie chodzi mi jednak bynajmniej o samą czynność i związany z nią problem nocnikowania, ale o... sam produkt tejże czynności. Otóż książki traktujące o kupie, a przeznaczone dla małego czytelnika, są co najmniej trzy. Pierwszą z nich jest wydana w zeszłym roku w Polsce nakładem wydawnictwa Jacek Santorski & Co "Mała książka o kupie" Pernilli Stalfelt. Jest ona przeznaczona dla dzieci, na moje oko w wieku 6-7 lat, i można ją w całości obejrzeć w internecie, gdzie rozbawieni jej treścią internauci postanowili ją pokazać wszem i wobec, wrzucając zdjęcia lub skany kolejnych stron. Trudno mi do końca ocenić jakość tej właśnie książki, ale wydaje mi się, że akurat tej pozycji to ja bym nie kupiła ani nie chciałabym jej przeczytać swojemu dziecku. Pod względem ilustracji również mnie nie zachwyca.

Zupełnie inaczej jest z uroczą książeczką wydaną przez wydawnictwo Hokus Pokus "O małym krecie, który chciał wiedzieć, kto mu narobił na głowę". Jest to pozycja adresowana do młodszych czytelników (ok. 3 lat), ciekawie ilustrowana i bardzo ładnie wydana, a przy tym dowcipna w treści, nie narzucająca się ani swoją formą, ani treścią. Ta opowieść o sympatycznym kreciku, który z dociekliwością godną wszystkim ciekawskim stworzeniom chce odnaleźć sprawcę całego zamieszania, jest jak najbardziej do zaakceptowania nawet dla najbardziej wrażliwych czytelników. Jej autor, niemiecki dziennikarz i profesor komunikacji wizualnej na uniwersytecie w Weimarze, Werner Holzwarth, pewnie nie spodziewał się, że jego dowcipna książeczka zostanie przetłumaczona aż na 27 języków ;)

Starszym czytelnikom warto z kolei polecić wydaną niedawno przez wydawnictwo Dwie Siostry książkę "Kupa. Przyrodnicza wycieczka na stronę". Ta całkiem poważna już książka pomaga małym dociekliwym badaczom świata zrozumieć świat przyrody od nieco innej strony. Dzieci dowiedzą się z niej np., że odchody zwierząt mogą nam wiele powiedzieć o ich zwyczajach, chorobach, trybie życia. Nicola Davies w ciekawy sposób opisuje, po co zwierzętom latryny, dlaczego niektóre zwierzęta zjadają odchody (i że nazywają się ona koprofagami) oraz przedstawia sposoby wypróżniania się przez różne gatunki zwierząt (co zresztą widać chociażby podczas każdej wizyty w Zoo). Warto wspomnieć, że polskim konsultantem tej książki był Adam Wajrak, który od lat na łamach "Gazety Wyborczej" pisze o polskiej przyrodzie i zwyczajach zwierząt. Książka jest przeznaczona dla dzieci powyżej 6 roku życia, ale moja 5-letnia Zosia była nią żywo zainteresowana.

Oczywiście to, czy będziemy w stanie podobne książki zaakceptować i przeczytać je naszym dzieciom, zależy tylko i wyłącznie od nas.

Porządki na strychu

2009-08-14T23:21:00.003+02:00

Tak się jakoś złożyło, że i ja robiłam porządki na strychu, nie umawiając się całkiem z Zojką ;) Znalazłam książkę, którą chyba moge nazwać "Biblia mojej młodości" - bradzo młodej młodosci :)

Myślę, że zainteresuje nie tylko dziewczyny, choć do nich jest przede wszystkim kierowana. Narratorka - bohaterka, Alina, żyje w śląskiej rodzinie na początku ubiegłego stulecia. Wychowana razem z dwoma braćmi, nigdy nie byłą układną dziewczynką w wykrochmalonej sukience z kokardami, jak lekko obśmiane w książce jej kuzynki. Za to przeżywa wiele - od połknięcia tytułowej żaby, poprzez unieszkodliwienie grożnej bestii po ... demoralizację szkolnej koleżanki za pomocą kota. Książka napiasana z niezwykłyum humorem, pamiętam, jak czytałąm ją - oczywiście pod kołdrą, wciskając twarz w poduszkę, żeby mój chichot nie zdemaskował mnie przed mamą... Niestety, metoda była zupełnie nieskuteczna i zwykle lektura kończyła się brutalnym skonfiskowaniem latarki. Raz spróbowałam czytać ze świeczką... to by tłumaczyło, dlaczego szalone pomysły Aliny tak mnie pociągały ;)

Wracam dziś do tej książki, zaskoczona, jak wiele zmieniło się przez te omal sto lat, jak mało zmienili się ludzie.

Dom pod kasztanami

2009-08-13T14:00:00.009+02:00

Książki mają to do siebie, że nie starzeją sie mimo upływu czasu. Chyba najbardziej odporne na czas są przekazywane z pokolenia na pokolenie baśnie i opowieści baśniowe... Opowieści magiczne, które bliskie dzieciom, sprawiają także, że czytający dorosły powraca do krainy zapomnianego, "czarownego" dzieciństwa. Do krainy, w której wszystko jest możliwe, choć nie zawsze proste i jednoznaczne...

“Dom pod kasztanami” Heleny Bechlerowej
to opowieść nadzwyczajna, taka właśnie ponadczasowa. Nie starzejąca się językowo i merytorycznie... Poetycka (choć prozą:) podróż dwojga dzieci, Kasi i Piotrusia, do świata fantazji. Świata, do którego wkraczają podczas wakacji spędzanych u cioci, w domu pod kasztanami (co “wiosną zapalają nad domem piękne, kwiatowe świeczniki”). Właściwie cała książka to leniwie rozsnuwana baśń, w którą zagłębiają się z pomocą kota- tygrysa i czarodziejskiego zaklęcia dzieci...

“Tygrysku, dziwne oczy masz,
tygrysku, pewnie czary znasz.
Więc na Twoje zawołanie
coś dziwnego niech się stanie”

I staje się baśń... Ożywa makówkowy król, lamentujący do samego siebie: “Nie masz brody, korony, królu niedokończony”... Deszczowy panek w łódeczce, jak z cieniutkiego szkła, zaprasza do pałacu, w którym plecie się z barwnych skrawków podniebna tęcza... Czarownica z wierzbowej dziupli częstuje wiśniami i.... kwiatami malwy, zamieniającymi się w lodowe pucharki.... Ze starego zegara na strychu wyfruwają kolorowe ptaki, a z nieba schodzi do dzieci miękka i puszysta Wielka Niedźwiedzica...

Fantazja rodzeństwa snuje się po strychu, na którym mieszka Czarnogrzywek, koń na biegunach i rzeźbiony lew z poręczy fotela... Snuje się przez całe lato, przerywana zupełnie realnymi, słodkimi podwieczorkami cioci Iwy, agrestowym plackiem, ciasteczkami, jagodową zupą....:) Któż z nas nie marzył o takich wakacjach, ilu z nas takie czarodziejskie wakacje przeżyło...?:)

"Dom pod kasztanami" to nie tylko wysmakowana baśń, pięknie opowiedziana słowami Heleny Bechlerowej. To także szczególne, pełne magii i wdzięku ilustracje Szancera, którego nie bez powodu nazywa się “ilustratorem dziecięcych marzeń”... Ilustracje, z którymi książka (sama w sobie cudowna) staje się zupełnie niezwykła....

Ja, zainspirowana pożyczonym z biblioteki egzemplarzem, rozpoczęłam na allegro poszukiwania mych dziecięcych perełek.... Tylko część z nich zachowała się w moim domu. Skompletuję wszystkie dla Zosi:) A w Czytulankach, wydzielam kącik lektur ze strychu, zakątek zakurzonych i zapomnianych (lub nie:) książek dzieciństwa....

O królewnie, która widziała tylko to, co chciała:)

2009-07-28T19:16:00.005+02:00

W większości królewny wyobrażamy sobie jako eteryczne, zwiewne istoty obdarzone pięknem ciała i duszy:) Zachwycające urodą, pokornie czekające na księcia, który albo obudzi je pocałunkiem albo przybywając na rączym koniu uwolni z wieży wysokiej:)

Królewna, o której dziś opowiem to dziewczynka o wdzięcznym imieniu Bajdurka. Odidealizowana, będąca ucieleśnieniem przymiotów i przywar współczesnego kilkulatka:)
Królewna, która widzi tylko to, co widzieć sama chce!:) Zostawia po sobie okruszki jedzenia, nie zauważa rozlanego kakao, potrąconej niani, zdeptanych kwiatów i rozrzuconych w pokoju zabawek... Nie pomagają zapisane przez medyków pastylki o smaku czekoladowych lodów, nie pomagają różowe okulary... Zrozpaczeni (“poważną chorobą oczu” córki) rodzice szukają pomocy u czarnoksiężnika. A ten, mamrocząc pod wąsem zaklęcia, przygotowuje specjalną miksturę! Naprawdę specjalną!:) Ów eliksir o przedziwnej woni (nie zdradzę jakiej:) będzie skutecznym lekarstwem na wiele przypadłości takich królewien mieszkających współcześnie w wielopiętrowych blokowiskach:) Jestem przekonana, że nie tylko moja Zosia potrzebuje go od czasu do czasu:) Bajdurka w każdym razie cudownie odzyskuje wzrok! Ku radości króla i królowej:)

Książeczka została wydana przez Naszą Księgarnię w serii “Moje poczytajki”, a autorką tekstu jest Agnieszka Galica. Kiedyś, na blogu Zosi, pisałam o króciutkich opowiastkach “dla Misia i Margolci”, uwielbianych przez mą córkę i o płytach z pięknie zaaranżowaną muzyką dla dzieci. To właśnie pani Agnieszka jest twórczynią większości bajek i piosenek z tego kapitalnego programu dla najmłodszych, sprzed lat. Żaden inny nie dorównał mu jakością i zawartością merytoryczną... może poza Domisiami:) Bo i tam autorami są w wiekszości Ci sami tekściarze i muzycy, m. in Agnieszka Galica, Magda Jasny (która tak pięknie zilustrowała “Bajki dla Misia i Margolci”) i aktorzy: Tomasz Gęsikowski, Beata Wyrąbkiewicz...

O tych bajkach jeszcze kiedyś napiszę:)

O dwóch takich... przedszkolakach:)))

2009-07-22T20:09:00.007+02:00

Mimo, że wakacje są czasem odpoczynku od przedszkolnych zmagań Zosi, to przedszkole jako miejsce przygód rówieśników mej córki, towarzyszy nam codziennie na kartkach książek...
W dodatku nie byle jakich. Książek na wskroś współczesnych, pisanych lekko, z rozmachem, humorem i wdziękiem oraz książek z pożółkłymi stronami i wytartym grzbietem z czasów mojego dzieciństwa, pachnących biblioteką, antykwariatem, kurzem, ze śladami lepkich łapek (najpewniej moich:) Taką książkę o Wojtusiu, dostałam dawno temu od swojej mamy... Jest w niej dedykacja z 14 sierpnia 1980 roku... “Mojej kochanej córuni, na urodziny, mamusia”. Ja pamiętam nawet chwilę zakupu tej książki, w kiosku przed czteropiętrowym blokiem na Dąbrowie (prowadzonym dawniej przez rodziców dziewczynki o przedziwnym imieniu Larysa).

“Drugi Wojtuś” Mieczysławy Buczkówny to książka, której bohaterem jest Piotruś- przedszkolak (znany wcześniej z “Najwyższej góry”, potem także z “Piotrusia Pierwszaka”). Chłopiec obdarzony wyobraźnią, ograniczaną przez kontrolę dorosłych, zbierający kolorowe szkiełka, marzący o własnym kotku, czerwonym rowerze i zaczarowanej, szklanej kulce:) I o przyjaźni z Wojtusiem! Wojtusiem- zabawką, która każdego dnia czeka w domu na swojego małego właściciela i każdego dnia pomału oddala się od dorastającego dziecka... I z Wojtusiem- chłopcem, przedszkolnym kolegą, z którym razem przeżywać chce małe i wielkie, codzienne przygody. Świat fantazji (jak to u kilkulatka:) wspóistnieje z teraźniejszością...:) Z wykrzywioną na widok mleka z kożuchem buzią, ze strachem, gdy pielęgniarka w przedszkolu szczepi dzieci przeciwko tyfusowi (dzieciństwo Piotrusia przypada na koniec lat 60-tych)... Chłopiec mieszka z rodzicami, babcią i maleńką siostrzyczką Ewą, której początkowo wcale nie darzy braterskim uczuciem. Bo jak bawić się z kimś, kto jest taki malutki, skrzywiony, płaczliwy, kto w dodatku zajął pokój do zabawy i odbiera całą uwagę mamy:) Dorośli w tej książce reprezentują typowy model rodziny, niezmiennej mimo upływu czasu... Zagonieni, zapracowani, skupieni na codziennych kłopotach, nie zawsze znajdują czas dla dziecka. A raczej nie znajdują go w takiej ilości, jakiej potrzebuje dziecko. Bo chociaż kochają nad życie, swą uwagę dzielą pomiędzy pięć osób i mnóstwo ich spraw...:)
Ta książka opowiada o wielu różnych światach na wielu różnych płaszczyznach. Jest przedszkole i dom, rodzice i koledzy, koledzy i zabawki, świat realny i wyobrażony, praca i odpoczynek, radość i łzy.... Wszystko, co znane współczesnemu przedszkolakowi...

Takiemu, jak Tomek z przecudnych “Opowiadań dla przedszkolaków” Renaty Piątkowskiej (kontynuacja to “Opowiadania z piaskownicy”). Tomek nie różni się niczym od Piotrusia Buczkówny, poza czasem, w jakim przychodzi mu żyć. A to wbrew pozorom determinuje wydarzenia i przygody, jakie stają się jego udziałem. Choć emocje towarzyszą mu te same, co chłopcu sprzed kilkudziesięciu lat:)
Tomek także fantazjuje, śni o gadającym lwie, któremu pomaga zmienić paski na płaszczu zebry w elegancką kratkę:) Wycina dziurę w zasłonce, bo potrzebuje okrycia dla swego ulubionego rycerza (przy okazji czytania tego rozdziału nie omieszkałam uraczyć Zosi historią z własnego dzieciństwa, kiedy to chcąc przystroić lalki, efektownie pocięłam spódnicę w groszki mojej mamy:))) Tomek to bystry, szalony kilkulatek, który dokarmia smoki rurowe (w wannie) parówkami, zamyka zapach mamy w słoiczkach (pod Jej nieobecność), gubi się w supermarkecie (schowany w namiocie:), ma wiele fantastycznych przygód opisanych barwnym, lekkim, dowcipnym piórem autorki. Niczego więcej nie zdradzę!
Polecam! Książka porusza wszystko, co bliskie przedszkolakowi. Także złość... Będzie podobać się małym i dużym, chłopcom i dziewczynkom:) A czytający rodzic niejednokrotnie zaśmieje się w głos:)))

Czarowne lektury:)

2009-06-08T15:33:00.010+02:00

Magia, uroki i zaklęcia rzucane przez wiedźmy i czarownice to historie, którymi moje pięcioletnie dziecko karmi swój nieposkromiony w zaspakajaniu ciekawości umysł. Tak dalece, że gdy przychodzi do wyboru lektur czytanych wspólnie wieczorami, najczęściej oscylują one wokół dwóch obszarów tematycznych: urwisów (Julek i Julka, Pippi, Madika, Lotta, Bullerbyn) albo czarów. O tych ostatnich dziś opowiem:)
W dodatku uporządkuję polecane pozycje wedle przedziału wiekowego, dla którego są umownie przeznaczone:)

“Przepraszam, czy jesteś czarownicą?” Emily Horn to przecudnej urody opowiastka dla najmłodszych o kocie Herbercie, który w zaciszu pachnącej starociami, acz przytulnej biblioteki zgłębia wiedzę na temat czarodziejek. W encyklopedii czarownic czyta między innymi:

“Czarownice noszą skarpety w paski i spiczaste kapelusze. Czarownice latają na miotłach. Czarownice mają kotły, w których warzą magiczne eliksiry. Czarownice hodują najrozmaitsze zwierzęta: kruki, jaszczurki, sowy i nietoperze, ale najbardziej lubią czarne koty!”

I tu Herbert zaczyna marzyć o byciu współtowarzyszem jakiejś czarownicy w kolorowych skarpetach i z kotłem w kuchni:) A na marzeniach nie poprzestając, wyrusza na poszukiwanie takowej:)
Opowieść nie jest zbyt długa, za to z mądrym przesłaniem o samotności i potrzebie posiadania przyjaciela... W dodatku sympatycznie zilustrowana przez znanego już nam wszystkim Pawła Pawlaka:)
Od tej książki polecam rozpocząć przygodę z magią i światem widziadeł:)))

A następnie niezwłocznie sięgnąć po “Malutką czarownicę” Otfrieda Preusslera.
Przedszkolaki będą nią oczarowane, gwarantuję!
Książka została całkiem niedawno pięknie wydana, “odświeżona edytorsko” przez wydawnictwo Dwie Siostry, w dodatku w serii MISTRZowie ILUSTRACJI. Spod kreski Danuty Konwickiej, niczym ze szkolnego szkicownika, wyłaniają się obrazki pełne uroku, fantazji, czaru... Obrazki, które pamiętam z dawno zaczytanej przeze mnie książki dzieciństwa:)
Tytułowa bohaterka, to w istocie pełna werwy i życia, zaledwie 127-letnia czarownica, mieszkająca w leśnym domku “z pochylonym dachem, koślawym kominem, klekocącymi okiennicami” i z mówiącym krukiem Abraksasem:) W dodatku chroniąca się przed zimnem siedmioma spódnicami i usiłująca sprostać wymaganiom starszych koleżanek “po fachu” w kwestii bycia dobrą czarownicą... Ale czy bycie dobrą czarownicą oznacza to samo dla wszystkich wiedźm, spotykających się corocznie przy zaczarowanym ognisku z okazji nocy Walpurgii? Otóż nie... A malutka czarownica, dosłownie traktująca przykazania starszyzny, stara się nie bez trudu naprawiać swój charakter(ek)... Zakaz czarowania w piątki obchodzi beztrosko zasłaniając okna przed wścibskimi spojrzeniami... Pomaga pokrzywdzonym i biednym, sprawia, że papierowe kwiaty pachną, a gorące kasztany nie parzą dłoni... Niczego więcej nie zdradzę, przeczytajcie.... Choćby po to, by dowiedzieć się czym zła czarownica różni się od dobrej:)))

Ostatnią czarownicą, o której opowiem jest Panna Price, bohaterka “Gałki od łóżka” Mary Norton (z ilustracjami J.M. Szancera, wydawnictwa Dwie Siostry). Tę książkę czytałyśmy z Zosią dość długo, wielokrotnie wracając i cofając się do wcześniejszych rozdziałów... To pełna magii opowieść o trójce rodzeństwa, spędzającego wakacje na wsi pod Londynem, w domu starej ciotki. To oczywiście także opowieść o samej pannie Price, początkowo nie odznaczającej się niczym szczególnym...

“Nosiła zazwyczaj szary żakiet i szarą spódnicę. I miała długą, chudą szyję, którą owijała jedwabnym, wzorzystym szalikiem (...) Jeździła na rowerze z przyczepionym na przodzie koszyczkiem, odwiedzała chorych i uczyła gry na fortepianie”.

Czy wyobrażacie sobie tę wiotką, młodą kobietę w kapeluszu, pedałującą na rowerze, z kwiatami w koszyku i w ciasno zapiętym pod szyję żakiecie, powiewającą na wietrze kolorowym szalikiem? A czy tę samą kobietę wyobrażacie sobie na miotle?! A podróżującą w czasie i przestrzeni z trójką dzieci? Dzięki mosiężnej gałce od starego łóżka? A zaprzyjaźnioną z Emeliuszem, nerwowym, chudym czarnoksiężnikiem z czasów Karola II?, Myślę, że ta pełna czaru historia spodoba się nieco starszym przedszkolakom... A napewno ich rodzicom:)

Sentymenty mamy

2009-04-24T23:58:00.004+02:00

To będzie podróż w czasie dla mam i tatusiów w moim i podobnym wieku... Podróż, w którą zabrałam swoją córkę. Poczuła się trochę jak na karuzeli - na samym początku chciała szybko wysiąść, a teraz kupuje dodatkowe żetony, żeby nie zsiadać :) - tłumacząc metaforę: książka z biblioteki miejskiej, wybrana przeze mnie, Małgosi nie przypadła do gustu, nie chciała jej czytać, jednak kilka razy posłuchała, a teraz już drugi miesiąc przedłużamy, bo trudno nam się rozstać z nią, a właściwie przemiłymi bohaterami...
Zanim "Shrek" strywializował Żwirka i Muchomorka sławetnym "kręceniem" (tak na marginesie - oni mieli zawsze oddzielne łóżeczka!), mnóstwo obecnych trzydziestoparolatków wyczekiwało ich jako dobranockowych skrzatów z kreskówki. Krótkie to były przygody, ja pamiętam właściwie tylko melodię czołówki, wielkie drzewo, w którym mieszkali i kilka postaci towarzyszących, rodem z czeskiego folkloru- rusałki, wodniki, olbrzymy...
Wczytując się w książkowe odcinki "Opowieści z mchu i paproci" dostrzegam dziecięcą naiwność skrzatów, które zwykle chcą dobrze, a wychodzi im jak zwykle.
Wielkim plusem jest rozmiar tych odcinków - na trzy strony kwadratowego formatu, w sam raz na szybką bajeczkę na dobranoc... Każda poprzedzona jest ilustracją Zdenka Smetany, jedną, ale pozostawiającą pole do popisu wyobraźni i pamięci rodziców. W każdym razie ja próbuję odtworzyć całą kreskówkę z tego jednego obrazeczka ;) Teksty proste, króciutkie także dają możliwość twórczego czytania, dopowiadania, komentowania...

A co wy pamiętacie z tamtych bajek?

Taki mały, a taki odważny

2009-03-18T23:02:00.004+01:00

Od początku istnienia Czytulanek noszę się z zamiarem napisania o "Okruszku z Zaczarowanego Lasu", opowieści Jacka Lelonkiewicza wydanej przez wydawnoctwo Ezop. "Okruszek" to ciekawie prowadzone opowiadanie o małym ludziku, tytułowym Okruszku, przed którym stoi nie lada wyzwanie: musi znaleźć przyczynę znikania bajki o nim samym i o Zaczarowanym Lesie, gdzie mieszka. Pewnego dnia dzielny Okruszek poznaje strachliwego, wiecznie rozdygotanego Szczurka i razem ruszają w długą i daleką podróż, której celem jest uratowanie ich pięknego świata. To pełna uroku opowieść o przyjaźni i o odwadze, a także o tym, że aby dokonać wielkich czynów, nie trzeba być koniecznie silnym, dużym i umięśnionym ;) I trochę także o tym, że pozory mylą.

Moja 5-letnia Zosia bardzo lubi "Okruszka". Przeczytałyśmy go już kilka razy i zawsze chętnie do niej wraca. Zwykle mam problem z przerwaniem czytania, bo Zosia chce koniecznie wiedzieć, co było dalej (chociaż już przecież opowieść dobrze zna).

Dodatkowym plusem tej wyjątkowej, ciepłej opowieści są ilustracje Pawła Pawlaka :)

Z innej bajki:)

2009-03-05T22:52:00.015+01:00

W powodzi baśni zalewających księgarski rynek, które baśniami są li tylko z nazwy (do minimum okrojone z pierwotnej treści, symboliki, elementów czarno-białej moralności, niewiele mające wspólnego z oryginalnym, obszernym tekstem, a będące niejednokrotnie miernym streszczeniem oryginału) wersje bajek autorstwa Zofii Szancerowej jaśnieją niczym perły na tle innych, pseudobaśniowych opracowań.
Napisane przepiękną polszczyzną, językiem, który od pierwszej chwili zachwyca i do samego końca urzeka magią i melodią malowniczego słowa. Dwie zaledwie bajki, dobrze znane dzieciom: “Kopciuszek i królewicz” (tak, tak, Jego miejsce w bajce nie ogranicza się tylko do poślubienia księżniczki) oraz “Jaś i Małgosia”... Opowiedziane na nowo kunsztowną, wysmakowaną prozą. Zilustrowane zwiewnie delikatną, a jednocześnie przejmującą, akwarelową kreską przez grafika (którego chyba nie muszę nikomu przedstawiać) Jana Marcina Szancera, męża pani Zofii...

Książka “Ulubione bajki”, którą mamy w domu, wydana została w 1986 roku (ponad 20 lat temu).
Znacznie później, w roku 2002, w 100-ą rocznicę urodzin J.M. Szancera wznowiono kilka baśni z ilustracjami Jego autorstwa... Przyznam, że to właśnie te ilustracje mam w pamięci swojego dzieciństwa.... Drobiazgowe, subtelne, niezwykle silnie oddziałujące na wyobraźnię i emocje mnie- dziecka. Malowane piórkiem i pędzelkiem, z wielką prostotą i wdziękiem, delikatne, taneczne, lekkie... Prawdziwie baśniowe... Dlatego, gdy dziś przeglądam półki z bajkami dla dzieci, w których przerost formy nad treścią jako pierwszy rzuca się w oczy, a disneyowskie motywy, przekoloryzowane i sztampowe, dominują nad kilkuzdaniowym tekstem, nie mogę odżałować obrazów, które zapisały się w moim sercu dawno temu... Szkoda, że nie wszystkie dzieci będą miały możliwość doświadczania i zachłystywania się czarem.... tekstu i rysunku w mistrzowskiej oprawie!

Któż bowiem z Was nie pamięta tytułowej okładki baśni Andersena, z małym Kajem, którego sanki doczepiono do sań Królowej Śniegu, w mrokach nocy mknącej.... Albo Calineczki, jasnej dziewczynki na liściu łopianu.... Czy Pana Kleksa ze szpicbródką, w kraciastych spodniach:) Nie wspominając o bezkonkurencyjnym wydaniu wierszy “Brzechwa dzieciom”... Przypomnijcie sobie....:)

Szperając w sieci, ku swojej ogromnej radości znalazłam przed chwilą wydawnictwo, które wznawia moje maleńkie zachwycenia:) Książki z ilustracjami J.M. Szancera:)
Spójrzcie, jak ich tam dużo!:)

Moje-nie moje

2009-02-18T19:33:00.007+01:00

Niewielu jest ludzi, którzy nigdy nie pomylili się w osądzie drugiego człowieka. Za to wielu takich, którzy pochopnie ferowali wyroki... W trakcie moich studiów (zamierzchłe czasy:), w ramach zajęć z psychologii społecznej, przeprowadzałam eksperyment tyczący postrzegania i oceniania zachowania innych pod wpływem zewnętrznych czynników. Do pierwotnej, lakonicznej, “prasowej” informacji na temat konkretnego zdarzenia (napaść na młodą dziewczynę) dodawałam etapami kolejne, uszczegóławiające fakty związane z bohaterami owego zdarzenia, w końcowym etapie prezentując także ich zdjęcia. Osoby biorące udział w badaniu oceniały bohaterów przedstawionej historii na każdym z etapów oddzielnie. Nie chcę zagłębiać się w hipotezy badawcze, bo ich nie pamiętam. Chodziło mi o poznanie, na ile stałość wartościowania danego człowieka podlega wahaniom, gdy docierające do nas informacje na jego temat stają się niespójne i rozbieżne z wcześniej wytworzonym obrazem. I jak na tę ocenę wpływa czynnik atrakcyjności fizycznej (wedle badań ludzie skłonni są przypisywać mniejszą odpowiedzialność za agresywne zachowania osobom fizycznie atrakcyjnym!). To tyle tytułem przydługiego, w dodatku nieco naukowego wstępu:)

Jedna z książeczek, które chcę Wam polecić traktuje bowiem właśnie o tym “czynniku atrakcyjności fizycznej”:) “Moje- nie moje” Liliany Bardijewskiej, z cudnymi ilustracjami Krystyny Lipki-Sztarbałło to krótka bajka dla najmłodszych o tym, że pozory mylą i że “dobrze widzi się tylko sercem, najważniejsze jest niewidoczne dla oczu”, jak to mądrze zapisał w “Małym Księciu” A. de Saint- Exupery... Piękno, talent, to, co najlepsze jest ukryte czasem w niepozornej, krzywej, burej (aj, nie oceniajmy pochopnie) postaci.
Bajka opowiada o złotym, gładkim, acz usianym w srebrzyste kwiatuszki jaju! Jaju, które wzbudza zachwyt w mieszkańcach pewnego lasu... Owi mieszkańcy, tłumnie i butnie próbują zgłaszać niepodważalne prawa do opieki nad kwiecistą skorupką i nad pisklakiem w środku, co niechybnie ósmym cudem świata się stanie... Czy się stanie? Nie zdradzę nic więcej... Ale tym, którzy już wyobrażają sobie burego krzywodzioba (czy słusznie?) zacytuję fragment zakończenia...
“Polana aż zaroiła się od nut i nutek, które kołysały się na najmniejszych źdźbłach traw i gałązkach żarnowca. Już od świtu z całego lasu zlatywały się nawet kwiaty, żeby posłuchać niezwykłego śpiewaka. -I pomyśleć, że on mógł być nasz... - westchnęła któregoś ranka zasłuchana mrówka”...
Obydwie z Zosią wybieramy się w marcu na przedstawienie w naszym ulubionym teatrze Pinokio, na spektakl w oparciu o książkę “Moje-nie moje” L. Bardijewskiej:) Na spektakl o tym, że “miłość rodzi się z radości obcowania z drugim człowiekiem, z wzajemnego słuchania i zrozumienia - a to jest w stanie sprawić, że nawet niepozorna ISTOTA rozkwita i pięknieje”.
Dodam jeszcze, że książka wydana została przez odkrytą przeze mnie niedawno agencję edytorską Ezop, z ogromnie wartościowymi pozycjami dla dzieci (jak choćby “Okruszek z Zaczarowanego Lasu”, o którym wspominała kiedyś w Murkowie Monika). To nie pierwsza i nie ostatnia pozycja, którą z w/w witryny wydawniczej posiadamy z Zosią i cenimy. Okruszka pozostawiam do zarekomendowania Monice, bo dzięki Niej odkryłam Go dla Zosi...

Ale na przykład “Zielonego Wędrowca”, również autorstwa L. Bardijewskiej polecić mogę do czytania przedszkolakom. Bajka o stworku z Szarej Stworii, który wędruje w poszukiwaniu Zielonej Rzeki. Spotykając po drodze ślimaka Lazura, króla Pąsa I, Wietrznego Cynobra, filozofującego Misia w Godzinie Białej Mgły i Białego Mrozu... Bajka nie tylko o tym, jak bardzo możemy się różnić między sobą.... Także o tym, że różnić możemy się pięknie! Poetycka opowieść w siedmiu wędrówkach, którą z przyjemnością czytałam Zosi... Trochę absurdalna, trochę magiczna, napisana wysublimowanym, metaforycznym, barwnym i naprawdę pięknym językiem... Prozą jak Poezja:)

Kreativ Blogger:)

2009-02-18T10:23:00.006+01:00

Jest nam niezwykle miło, że Czytulankowy blog otrzymał wyróżnienie Kreativ Blogger. Że wogóle w powodzi cudnych, książkowych (i nie tylko) blogów ktoś nas dostrzegł i polubił... Że spodobało się to, o czym piszemy i jak piszemy.... Wbrew pozorom książki dla dzieci to temat równie wdzięczny, co trudny.
Dziękujemy więc montgomerry za nominację i przyznaną nagrodę.

Ponieważ Czytulanki tworzy grupa zaprzyjaźnionych osób, kolejne nominowane blogi są odzwierciedleniem tego, co w sieci różnorodne, a podziwiane... Książki, fotografie, muzyka, klimat...Wybór siedmiu z tysięcy wartościowych blogów prawie niemożliwy...
Nominujemy:

Mały pokój z książkami
lekturki
miniformy
Galeria prezentów dla najmłodszych
Las rzeczy
pieceofglass
Łódź rysowana światłem

Zasady przyznawania wyróżnienia:
Umieszczamy na swoim blogu logo Kreativ Blogger informując od kogo otrzymaliśmy wyróżnienie.
Nominujemy siedem kolejnych blogów i zawiadamiamy o nominacjach w komentarzach.

Pierwsza książka z biblioteki

2009-02-04T01:03:00.009+01:00

Śpieszę z dumą donieść, że w dniu 29 stycznia br. Małgorzata stała się dumną posiadaczką karty bibliotecznej w dziale dziecięco-młodzieżowym Miejsko-Gminnej Biblioteki Publicznej w Polkowicach. Zakochała się w tym miejscu od pierwszego wejrzenia. Buszowała wśród półek z książkami jak wytrawny pożeracz :) Rzucała się na niemalże każdą książkę, jednak wybór musiał być - z racji regulaminu -ograniczony do pięciu tytułów.
Najbardziej do gustu przypadł jej Pan Kuleczka.
Prawdę powiedziawszy, tego akurat jegomościa podsunęłam jej podstępnie ja. Znamy się od kilku lat z łamów "Dziecka". Mnie urzekła jego zamazana, farbkowa twarz. Teraz razem z Małgosią na nowo odkrywam przygody. Właściwie nie jest to książka przygodowa. To raczej fajna czytulanka na dobranoc. Pan Kuleczka wiedzie spokojny żywot z psem Pypciem, kaczką Katastrofą i muchą Bzyk-Bzyk. Bawią się w skojarzenia, czytają, pieką ciasto lub jabłka na ognisku... Nic nadzwyczajnego? Nie, najważniejsza jest atmosfera ich rozmów. I to, że wszystko robią wspólnie. I co jeszcze mi się podoba? Że Pan Kuleczka często nie mówi nic, ja zaś gadam może zbyt dużo (i czasem zbyt głośno, ups). Pan Kuleczka jest taki spokojny, że nawet katastrofy kaczki Katastrofy rozwiązuje z łagodnym, dobrodusznym uśmiechem... Jak ja mu tego zazdroszczę ...
Pan Kuleczka ma swoją własną stronę w internecie, więc zapraszam do niego - chyba mogę, jako stara znajoma ;)
http://www.pankuleczka.pl

O potrzebie posiadania babci

2009-01-31T23:47:00.004+01:00

W okolicach Dnia Babci i Dziadka (właściwie to nie wiem, dlaczego te uroczystości są obchodzone oddzielnie) skończyłyśmy z Zosią czytać "Babcię na jabłoni" austriackiej pisarki Miry Lobe w pięknym wydaniu z ilustracjami Mirosława Pokory (seria "Mistrzowie ilustracji" Wydawnictwa Dwie Siostry). I znowu wpis mój zabrzmi na nucie sentymentalnej, bowiem książkę tę pamięta zapewne wielu z nas-rodziców - jej pierwsze polskie wydanie ukazało się w połowie lat 60-tych XX wieku.

Opowieść jest urocza, wciągająca i piękna... Lobe opowiada o około 8-letnim chłopcu, Andim, który marzy o tym, by mieć prawdziwą babcię (obie jego babcie już nie żyją). Początkowo wymyśla sobie taką starszą panią, bardzo zwariowaną, bogatą i ekscentryczną, z którą spotyka się na tytułowej jabłoni, a potem... Przygoda goni przygodę, a dziecięce marzenia, choć tylko w wyobraźni, mają moc spełnienia. W pewnym momencie do sąsiedniego domu sprowadza się sympatyczna starsza pani, której Andi zaczyna pomagać i tak nawiązuje z nią nić porozumienia...

Książkę dobrze się czyta na głos, chociaż niektóre 4-latki mogą być nią trochę znudzone, ale na pewno docenią ją nieco starsze dzieci. Polecam ją gorąco, nie tylko z powodów sentymentalnych, ale przede wszystkim dlatego, że "Babcia na jabłoni" mówi o wartościach, które warto zaszczepić naszym dzieciom. Niejednego smyka zachwycą też charakterystyczne ilustracje Mirosława Pokory.

Kolorowa opowieść

2009-01-15T23:21:00.005+01:00

"Jajuńciek" to nie taka zwykła książka dla dzieci. Nawet jak napiszę, że to bajka, w której ilustracje są nie mniej ważne albo nawet ważniejsze niż tekst, nie oddam rzeczywistego jej charakteru. "Jajuńćka" bowiem napisał i oczywiście zilustrował Paweł Pawlak, znany polski ilustrator książek dla dzieci. Na pewno nie jeden czytelnik kojarzy jego rysunki, bo są rozpoznawalne - P.Pawlak często stosuje pastele, a rysowane przez niego postacie najpiękniej wyglądają na tle jakiegoś bajkowego pejzażu...

Pewnego dnia zachciało się Pawłowi Pawlakowi napisać własną bajkę i tak powstał "Jajuńciek" - opowieść o dzielnym zajączku, który miał tyle odwagi, by uwolnić swoich braci-muzykantów więzionych przez złego króla, a potem... nie mogę więcej napisać, by nie zdradzić zbyt wiele. Opowieść jest dosyć krótka i jej niewątpliwym atutem są przepiękne ilustracje. A sama bajka jest inspirowana kulturą irlandzką.

Przeznaczona dla dzieci od lat 3, ale chyba najlepsza dla 4-latków.

A może macie w swoich biblioteczkach jakieś książki ilustrowane przez Pawła Pawlaka? Poszperajcie...

Agnieszka opowiada bajkę...

2009-01-05T18:33:00.007+01:00

Kontynuując niejako tematykę poprzedniego postu, zatrzymam się i ja nad cudownymi kreskami słów, namalowanymi uwodzicielsko przez Jaoannę Papuzińską w książeczkach, które pamiętam ze swojego dzieciństwa.

Pierwsza z nich, kilkadziesiąt lat temu ukazała się w serii cieniutkich, broszurowych wydań opowiastek dla dzieci “Poczytaj mi mamo”... A ja, choć czytam dziś Zosi zupełnie nową, pięknie wydaną książkę w twardej oprawie, z bonusem w wersji angielskiej, to w pamięci i sercu zawsze już mieć będę ilustracje tamtej cienkiej broszurki, wzruszający obrazek okładki tytułowej... Ocierający łzę kociak na tle rozgwieżdżonego nieba za szybą okna... “Agnieszka opowiada bajkę” (bo o tej książeczce mowa) to pełna wdzięku, urokliwa opowieść, którą snuje dla swojej mamy mała dziewczynka, Agnieszka właśnie (opowieść pokrętna z punktu widzenia finału, który kreuje iluzję i urzeczywistnia ją:). Mała Aga odmalowuje słowami i wyobraźnią historię kotka poszukującego mamy kociej... Przewodnikiem w poszukiwaniach jest psiak “mądrala”:) Prowadzi kotka do futrzanego dywanu obok łóżka (bo mama kocia jest ponoć mięciutka), do szczotki (bo ponoć zamiata ogonkiem) i do radia (bo mruga oczkiem i mruczy kołysanki).... Nie zdradzę wszystkich zaproponowanych przez pomysłowego pieska rozwiązań, koniecznie doczytajcie ze swoimi dziećmi:) Gwarantuję, że maluchom i młodszym przedszkolakom ta bajeczka Agnieszki spodoba się napewno. Zwłaszcza, jeśli marzą o własnym zwierzaku :))) A który przedszkolak nie marzy?:)

Ale to nie koniec! Joanna Papuzińska czaruje dalej, darowuje nam kolejne kreski słownej układanki... Mami zapachami, kolorami, otumania tęczowymi światami wyobrażonymi, co w główkach dziecięcych mieszkają...
“Placek zgody i pogody” to mądra, poetycka, ale nieco trudniejsza historia z Agnieszką w roli głównej. Dziewczynka, skulona w kąciku swojego pokoju, przestraszona chmurnymi nastrojami rodziców, marzy.... I poznaje kogoś, kto ze świata tych marzeń przybywa do Niej i dla Niej. Kogoś, kto podpowiada, jak upiec ciasto na zgodę, jak nałapać do niego słonecznych promieni i jak rymowankami zaczarować, by nabrało czarodziejskich właściwości.... Snuje się ta opowieść niczym zapach, który wytrąca z równowagi i letargu pogniewanych rodziców Agnieszki... Niczym zapach, który i nas otula złocistym aromatem słonecznego placka. Placka Zgody i Pogody... Obyśmy wszyscy mieli szansę go spróbować!

Darowane kreski

2009-01-03T17:33:00.012+01:00

Uwielbiam niespodzianki! Za sprawą jednej z mam-czarodziejek zostałam zupełnie niespodziewanie obdarowana piękną książką. „Darowane kreski”, bo o tej książce mowa, to pełne ciepła wspomnienia jednej z moich ukochanych autorek książek dla dzieci – Joanny Papuzińskiej.

Z kart książki wyłania się pisana baśniowym językiem historia małej dziewczynki. Obraz szczęśliwego dzieciństwa, pomimo dramatycznych wydarzeń, które były jego tłem.

„Darowane kreski” są dla mnie książką niezwykłą i szczególnie cenną również z innych powodów, niż te, opisane powyżej. Znalazłam w niej wspaniałą kolekcję starych przedwojennych fotografii. Oglądanie zdjęć w kolorze sepii zawsze było dla mnie wielką przyjemnością podszytą tajemnicą i niezwykłością. Któż z nas nie zastanawiał się, jacy byli ludzie na nich uwiecznieni, co lubili jeść, z czego zaśmiewali się do rozpuku?

Od kiedy pamiętam, ciekawiło mnie bardzo również to, w co bawili się nasi rodzice, dziadkowie i babcie, kiedy byli małymi dziećmi. Słynne fajerki, śmieszne wyliczanki, gry w klasy… We wspomnieniach Joanny Papuzińskiej znalazłam całe mnóstwo takich informacji. Chociażby śmieszne „rymowanki - przezywanki”. „Stachu, kury na dachu” czy „Joanna-kasza manna” mogłam zestawić z „Izabela w portki strzela” z czasów mej bardzo wczesnej młodości… :)

Zapytacie dlatego akurat dziś? Dlaczego na blogu o książkach dla dzieci?

Ano dlatego, że jeśli wierzyć wikipedii, to właśnie dzisiaj Pani Joanna Papuzińska obchodzi swoje siedemdziesiąte urodziny. Nie wiem, czy usłyszymy o tym w wiadomościach - ważne, że możemy przeczytać o tym tutaj :). Znacie lepsze miejsce, gdzie moglibyśmy podziękować Autorce za „Naszą mamę czarodziejkę”, za uroczego Rokisia czy za Skrzydlatka? Ja nie znam! :)

Wszystkiego najlepszego Pani Joanno!

Zdjęcie autorstwa K. Wojciewskiego ze strony www.calapolskaczytadzieciom.pl .

"Goście na Boże Narodzenie"

2008-12-21T21:18:00.008+01:00

"Żył sobie kiedyś staruszek, który nazywał się Pettson. Mieszkał w małym domku na wsi i miał prawie wszystko, o czym taki staruszek może zamarzyć. Jedynie czasem czuł się samotny"...

Pewnego dnia życie staruszka odmienia życzliwa sąsiadka, która przynosi kotka. Tak zaczyna się wspaniała przygoda i seria książek o Findusie.

Wybierając książki dla syna szczególną uwagę zwracam na ilustracje. Książki napisane i zilustrowane przez Svena Nordqvista są pod tym względem szczególne. Odważę się napisać, ze nawet bez tekstu opowiadania te zasługiwałyby na uwagę. Rysunki obfitują w szczegóły, są bardzo.. hm.. dynamiczne. Kiedy je czytamy, Wojtek przy każdej ilustracji zatrzymuje się na dłużej i dopowiada swoją historię.

„Nadszedł dzień poprzedzający Wigilię, a w domu nie było prawie nic do jedzenia. Dzisiaj była naprawdę ostatnia chwila, żeby kupić żywność na święta Bożego Narodzenia i ściąć świerk na świąteczne drzewko, i upiec pierniki”… Tak, plany były wielkie. Jednak pech chciał, że Pettson skręcił nogę. Prawdziwych przyjaciół poznajemy w biedzie – mówi stare porzekadło. Także Pettson i Findus przekonali się, że mają na kogo liczyć i przeżyli niezapomniane święta.

Polecam wszystkim tę ciepłą opowieść o ludzkiej życzliwości i przyjaźni, jak również pozostałe książki o Findusie:-)

Kiedy pojawia się mały rywal...

2008-12-19T14:36:00.003+01:00

Temat tej notki wymusiło na mnie życie. Jak pewna część Czytulankowych "czytaczy" i "pisaczy" wie, całkiem niedawno ponownie zostałam mamą, Małgosia zaś -starszą siostrą. Chcąc ją jakoś przygotować na fakt, że w jej życiu pojawi się rodzeństwo, przeglądnęłam kilka pozycji w księgarni. Dwie kupiłam, jedną z nich przeczytaliśmy córci, a jeszcze inne zostały na księgarskiej półce, godne jednak polecenia.
(zdjęcia pochodzą ze stron wydawnictwa)

Małgosia w świat uczuć związanych z pojawieniem się młodszego rodzeństwa została wprowadzona przez Julkę - bohaterkę serii Julka poznaje świat wydawnictwa Aksjomat. Dziewczynka w wieku przedszkolnym marzy, żeby mieć kogoś, z kim będzie mogła się bawić.I kiedy mama oznajmia jej, że spodziewa sie wymarzonego dzidziusia, radość nie ma granic. Julia jednak musi nauczyć się cierpliwości - okazuje się, że maluch nie od razu potrafi się bawić, rodzice uprzedzają, że może płakać. Trudno też zrozumieć, dlaczego brzuch mamy rośnie i czasem dziwnie podskakuje. I czemu mama nie może przyśpieszyć narodzin dzidziusia ( no właśnie, czemu?) .
Nadchodzi jednak wyczekana chwila, a z nią nowe przeżycia - książeczka wyjaśnia w bardzo przystępny sposób, co czuje starsza siostra, kiedy mija zachwyt maluchem -nie dla wszystkich oczywisty. Pokazuje jeszcze, jak mądrzy okazują się rodzice i dziadkowie Julki. Największym plusem książeczki są duże, kolorowe, przejrzyste obrazki. Małgosia kazała sobie tę książeczkę wiele razy czytać, a teraz czasem przydatne okazuje się odwołanie do uczuć bohaterki ;)

Druga pozycja spodobała się mnie, ale na razie trzymam ją schowaną, jako broń ciężkiego kalibru na niepohamowaną zazdrość zdetronizowanej księżniczki ;) To książeczka Ewy Ostrowskiej Pan Rurak wydana w serii Z supełkiem przez wydawnictwo Skrzat. Szata graficzna może mniej atrakcyjna dla malucha, za to sposób przedstawienia problemu o wiele mniej wyidealizowany niż w serii z Julką. Nawet w warstwie słownej:
[Mały braciszek] Nie jest cudem, tylko okropnym brzydactwem. Ma wielką, całkiem łysą głowę, czerwoną, pomarszczoną buzię i wydęty brzuszek. Rączki i nóżki przypominają ohydne macki pająka. (...) Jest bezzębny jak dziadek, kiedy wyjmuje z ust swoje protezy. I ma takie same jak dziadek czerwonosine dziąsła. (...) Ojej, skrzecząc, robi kupkę! Ojej, ale śmierdzi!
-Prawda, że śliczny? - mówi babcia z niekłamanym zachwytem. Babcia to chyba zwariowała. Żeby takiego obrzydliwego, bezzębnego, podobnego do pająka braciszka nazywać ślicznym...

Madzia, bohaterka książeczki, jest chyba starsza od mojej Małgosi, intensywniej też przeżywa swoje rozczarowanie. Jej rodzice ulegają ślepej miłości do noworodka, krzywdząc starszą córeczkę - przy okazji nauczka dla nas, rodziców, jak dzielić miłość i czas między dwie najbardziej kochane istoty pod słońcem. Oby nie musiało dojść do takiego dramatu, jak w wydaniu Madzi... oczywiście dramatu na skalę dziecka.

A tak zupełnie na marginesie, bo nie wierzę, że ktokolwiek z zaglądających tutaj oszczędza akurat na książkach - obie książeczki kupiłam za kilka złotych.

Rozśmieszanki

2008-12-04T21:18:00.007+01:00

Nie mogę się powstrzymać, żeby nie napisać o tej wspaniałej płycie z pięknymi, rozwijającymi wyobraźnię wierszami Danuty Wawiłow... Nie tak dawno wydawnictwo Buka (prawda, że ładnie się nazywa?) wpadło na świetny pomysł wydawania dobrej literatury dla dzieci i młodzieży jako audiobooki. Ale nie takie zwykłe audiobooki, ale prawdziwie bajkowe książki do słuchania, nagrane z wielką troską o jak najlepsze interpretacje i bogate aranżacje muzyczne.

Za sprawą pewnej cioci nasza Zosia kilka miesięcy temu stała się właścicielką płyty o nazwie "Rozśmieszanki, rozmyślanki, usypianki". Ten prezent to był strzał w dziesiątkę! Zosia szybko dała się uwieść zarówno dowcipnym, jak i refleksyjnym wierszom znakomitej polskiej poetki Danuty Wawiłow, znanej mi z dzieciństwa jako autorki zbioru "Rupaki", a potem z rubryki poetyckiej w "Filipince". Na tej płycie znajdziecie 44 wiersze w znakomitych interpretacjach Jerzego i Macieja Stuhrów oraz Edyty Jungowskiej. Myślę, że wszyscy czytelnicy doskonale wiedzą, na co stać tych aktorów :)

Płyta ukazała się w serii "Akademia rozwoju wyobraźni" i rzeczywiście nie raz wydaje mi się, że kiedy słucham razem z Zosią tych pięknych wierszy, nagle znajduję się w zupełnie innym świecie... Jakim? Posłuchajcie sami... Na TEJ stronie są linki do trzech wierszyków: Kurze dydko, Raz chomik i Pan Sikorek. Ta płyta to także gratka dla fanów nieco abstrakcyjnego humoru... Ale więcej zdradzać nie będę.

No dobra, zdradzę Wam jeszcze tylko, jaki jest ulubiony wierszyk mojej Zosi - nauczyła się go na pamięć i powtarza, naśladując intonację Jerzego Stuhra:

BABCIA I PUDEL

Była sobie babcia, miała serce złote,

Miała także pudla - wielkiego niecnotę.

Poszła do ogródka narwać trochę marchwi,

Wraca i co widzi: pudel leży martwy.

Poszła po grabarza, smutna i spłakana,

Wraca i co widzi: Pies biega po ścianach!

Poszła więc do kuchni postawić makaron,

Wraca i co widzi: pies pali cygaro!

Poszła po szydełko, by mu zrobić sweter,

Wraca i co widzi: pies czyta gazetę!

Babcia na ten widok zawarczała głucho,

Skoczyła na pudla, ugryzła go w ucho!

Odtąd pudel z babcią żyją w wielkiej zgodzie,

Fikają koziołki, bawiąc się w ogrodzie.

O kołach i awanturach:)

2008-11-29T20:01:00.008+01:00

Monika swoim postem o Pippi Pończoszance zainicjowała pasjonujący wątek na temat dziecięcej beztroski, nieskrępowanej radości, przeżywanych i natychmiast wyrażanych przez dziecko emocji. Wątek tyczący urokliwych, upartych urwisów cudnie odmalowanych piórem Astrid Lindgren.

Lotta jest jednym z nich. Ta mała dziewczynka mieszka ze swoją rodziną i starszym

rodzeństwem w żółtym domku przy ulicy Awanturników:) Tak naprawdę, to przy ulicy Garncarzy, ale "teraz mieszkają tu tacy, co robią tylko awantury":)

O ile druga część cyklu ("Dzieci z ulicy Awanturników") swoim klimatem przypomina cudownie zabawne, poczciwe Bullerbyn, o tyle "Lotta z ulicy Awanturników" jest małym, psychologicznym studium przypadku, etiudą wiernie portretującą wrażliwego, acz humorzastego pięciolatka, z całą gamą skonstruowanych misternie, skomplikowanych, dziecięcych uczuć.

Lotta przeżywa chwile poirytowania, złości, buntu, zaciekłego uporu, wreszcie tęsknoty, żalu i niełatwej skruchy... Jakże często emocje dziecka przybierają na sile i gwałtowności przypominając samonapędzające się koło. Jakże trudno nam, dorosłym, pozwolić toczyć się temu kołu, zostawiając przestrzeń, by nabrało rozpędu, a potem wyhamowało powoli zgodnie z własną siłą odśrodkową...:)

Oto Lotta wstaje z łóżka przysłowiową lewą nogą... (z resztkami kiepskiego snu pod powiekami). Nie chce się ubrać, bo mama wybrała sweter, a ona sama wolałaby aksamitną sukienkę, nie chce zejść na śniadanie (i pyszne kakao) i nie chce rozmawiać... W złości niszczy sweterek, po czym przestraszona i wciąż naburmuszona postanawia uciec z domu... Znajduje schronienie w rupieciarni pani Berg i całkiem przyjemnie się tam urządza. Ale z upływem godzin zaczyna tęsknić:) Kiedy powróci do domu i co ją do tego skłoni? Zapraszam do lektury:)

Ja bardzo lubię tę ksiażkę. Nie tylko dlatego, że w chwilach nieposkromionych wybuchów złości mojej Zosi przypominam sobie małą Lottę i jej zachowanie. I domyślam się, że w podobny sposób zachowują się tysiące innych cztero i pięciolatków. Że nie jestem odosobniona, kiedy rozpędzone koło emocji mojego dziecka toczy się i nabiera rozpędu! Ale także (a może przede wszystkim) dlatego, że w książce o Lottcie, w jej drugim planie, przedstawiona jest pewna niezwykle mądra, fenomenalnie radząca sobie z huśtawkami emocji swojego dziecka, osoba. Mama Lotty. Rzeczowa, spokojna, absolutnie nie gderająca (co mnie się zdarza niestety częściej, niż bym chciała:) Mama, która wie, że "mózg emocjonalny" jest filogenetycznie starszy, niż nowa kora mózgowa odpowiadająca za myślenie i kontrolę...:) Acz jedno z drugim w parze iść powinno:)

Miało być o Lottcie, skończyło się na mamie. Mamie- prawie czarodziejce:)

O czarach na co dzień

2008-11-24T13:03:00.008+01:00

„Nasza mama czarodziejka” Joanny Papuzińskiej po raz pierwszy zachwyciła mnie, gdy miałam 6 lat. Pamiętam dzień, kiedy w zerówce Pani rozdała dzieciom dwutygodnik „Miś”, a w nim opowiadanie o tym „Jak nasza mama zreperowała księżyc”. Niewiele mam wspomnień z tego okresu mojego życia, ale ilustracja przedstawiająca księżyc z oklejoną ciastem brodą rysuje się bardzo wyraźnie w mojej pamięci. I wreszcie całkiem niedawno, kiedy czytałam zawarte w książce historie moim dzieciom, uległam urokowi tej książki po raz kolejny…

Chłopcy uwielbiają słuchać opowiadań o niezwykłej mamie, która znajdzie rozwiązanie każdego problemu. O mamie, która nie boi się wielkoluda okupującego plac zabaw dla dzieci, która w razie potrzeby wypierze burzową chmurkę, i która potrafi za pomocą drutów i czerwonej nitki uratować przed zniszczeniem zabytkowa dzwonnicę. O czarodziejce, dzięki której zwyczajne przedmioty i wydarzenia stają się niezwykłe i tajemnicze.

To książka o mamie, jaką każda z nas chciałaby być i jaką tak naprawdę, każda z nas jest… :)

Oryginalne jest lepsze!

2008-11-21T23:12:00.010+01:00

W zalewie Disneyowskich produkcji z żółtym misiem w czerwonym kubraczku chciałam wszystkich zachęcić do skromnych książeczek, które zupełnie przypadkowo mają bohatera o tym samym imieniu - Kubuś Puchatek. Nie są to może pozycje atrakcyjne z punktu widzenia naszych maluchów, już przyzwyczajonych do feerii barw na każdej stronie, do przerostu formy nad treścią. Ja zachęcam bardzo, wręcz tendencyjnie, do sięgnięcia po trzy pozycje, w wolnym tłumaczeniu niezrównanej Ireny Tuwimowej i z oryginalnymi ilustracjami Ernesta Sheparda.
W mojej, a teraz już Małgosinej biblioteczce nie ma książkowego wydania Kubusia Puchatka. Mam tylko trzy skromne zeszyciki, wydane przez Książkę i Wiedzę, a kupione w klubokawiarni "Ruchu" przy świetlicy zakładowej PGR w mojej małej wsi.
Z Puchatkiem poznałam Małgosię już ponad rok temu. Może nie rozumie jeszcze wszystkich dialogów, ale uwielbia Puchatkowe mruczanki. Sama chętnie siebie nazywa "Sroczką-Skoczką gadatliwą". Uczy się przy nich wrażliwości -bardzo mocno przeżywała rozdział o urodzinach Kłapouszka, bała się Słoni razem z Prosiaczkiem (dopiero niedawno skojarzyła, że to to samo, co disneyowskie Hefalumpy).
Milne pokazuje świat pluszowych zabawek takimi, jakie one są. Nie kreuje osobowości poprawnych politycznie, asertywnych, pewnych siebie, znających swoją wartość.

-Puchatku - rzekł Królik grzecznie. -Nie masz ani krzty rozumu. -Wiem o tym - odparł Puchatek pokornie.

Trafi to na pewno do wrażliwych dzieciaków, które są nieśmiałe, które nie zawsze brylują wśród rówieśników. Dla których szczerość i pokorna grzeczność naturalniejsze są od rozpychania się łokciami. Królik to nie przemądrzały bufon z kreskówek, to po prostu Królik, który wie, że trzy skrzyżowane patyki to "A". Tygrysa w pierwszej części w ogóle nie ma, a kiedy się pojawia,w Chatce Puchatka prawie wszyscy mieszkańcy lasu marzą, żeby sobie poszedł... Nie udają, że go lubią, kiedy tak nie jest.

Chciałbym ocalić w sobie coś z dziecka. I jak najdłużej pozwolić mojemu dziecku nim być. Dlatego tak bliski mi jest oryginał z książeczek Milne`a.

I jeszcze na koniec o ulubionych wierszach mojego dzieciństwa. O Wierszach dla Krzysia, który okazał się być Małgosią. Podejrzewam, że tej książki nie znajdziecie w księgarni. Nie była wznawiana od dwudziestu lat. W każdym razie nie to wydanie - ze wspaniałymi przekładami (wolnymi, jak zaznaczono na stronie tytułowej) Ireny Tuwim i Antoniego Marianowicza. Ten przekład powala na kolana nie tylko prostotą słów, ale i melodią, cudownym wręcz operowaniem przerzutnią i nieomal zupełnym brakiem rymów gramatycznych.
To masa wierszy o tematyce bliskiej każdemu chłopakowi - znowu bez poprawności politycznej, za to z szelmowskim przymrużeniem oka.

Lord Gbur miał toporzysko
długości metra blisko
i wielu miał poddanych,
a bić potrafił też.
We czwartki i w soboty
najwięcej miał roboty,
po wszystkich chatach łaził
i ryczał niby zwierz:
-Lordowska Mość - to ja!
kto nie zna mnie - ten kiep!
Haha, haha, haha!
a teraz macie w łeb!

czy:
Król Jan był królem bardzo złym
i cierpiał na tym stale, bo
nikt się nie bawił nigdy z nim
i ludzie unikali go.

albo mój ulubiony:
Spośród rycerzy w Bęcwaloni
najmędrszy był Prot Łysapała.
Nierzadko dzierżył pióro w dłoni,
a liczył aż do trzech bez mała!
(Zgadł nawet wynik, jaki da
dwa, gdy pomnożyć je przez dwa).

Mnóstwo dobrej zabawy i dobrej literatury. Bo oryginał jest zawsze lepszy od podróbek.

Pochwała beztroski

2008-11-18T15:32:00.007+01:00

Pippi była najdziwniejszym dzieckiem ze wszystkich dzieci - w tym miasteczku w każdym razie. Może gdzie indziej były jeszcze dziwniejsze dzieci, ale w tym małym, malutkim miasteczku nie było nikogo, kto dałby się porównać z Pippi Pończoszanką. A już na pewno nigdzie, ani tu, ani na żadnym innym skrawku kuli ziemskiej, nie było nikogo tak silnego, jak ona. /Astrid Lindgren, "Pippi wchodzi na pokład"/

Nie jest tajemnicą, że uwielbiam tę małą, piegowatą dziewczynkę obdarzoną niezwykłą siłą fizyczną, tego małego urwisa, który nie boi się powiedzieć tego, co myśli i który za nic ma konwenanse. Najpierw chyba był film... a dokładniej szwedzki serial, który leciał w telewizji, kiedy chodziłam do I czy II klasy podstawówki. Podobała mi się wtedy tak bardzo, że raz zapragnęłam przebrać się za Pippi na bal karnawałowy. Niestety, w moim stroju tylko warkoczyki usztywnione na drucikach i piegi wymalowane na twarzy maminą kredką do oczu wskazywały na to, kim miałam być. Zabrakło kolorowych pończoch, za dużych butów i przykrótkiego fartuszka, ale i tak chociaż przez chwilę poczułam się jak Pippi.

Teraz, dzięki mojej Zosi, odkrywam Pippi na nowo i na nowo poddaję się fascynacji jej osobowością. Jest to postać z krwi i kości, narysowana wyraźnie i konsekwentnie, z wyostrzonymi cechami, dzięki którym może nas czegoś nauczyć. Na przykład tego, że trzeba być odważnym i asertywnym, że warto pytać i szukać odpowiedzi, że przyjaźń ma wielką wartość i że zawsze należy stanąć w obronie słabszych. Pippi to dziwne dziecko, inne, niezwykłe. Życie nauczyło ją oswoić swoją samotność i radzić sobie jak najlepiej. Pewnie dlatego ma odwagę, by stanąć i powiedzieć głośno NIE. Zamiast uczyć się konwenansów i chodzić codziennie do szkoły, woli czerpać z życia tyle, ile tylko można. Nie ma nikogo, kto by jej czegokolwiek zakazywał czy nakazywał, wypracowała więc sobie swoje własne reguły: śpi trzymając nogi na poduszce, je siedząc na stole, a talerz z zupą stawia na krześle... Po prostu po epikurejsku czerpie przyjemność z życia.

Pippi-myśliciel, poszukiwacz rzeczy, otwarta na świat, wolna... ma jednak swoje wady. Na przykład jest kłamczuchą (ma bujną wyobraźnię), czasami może denerwować jej niezdyscyplinowanie i upór, czasem w jej postawie pobrzmiewa relatywizm... Ale po co szukać dziury w całym? Niech jej przygody pozostaną opowieścią o tym, jak niemożliwe staje się możliwe.

P.S. Cieszy mnie to, że licząca już ponad 60 lat Pippi wciąż ma się bardzo dobrze :)

O słoniu jeszcze raz;)

2008-11-17T22:34:00.016+01:00

Kiedy pojawiły się pierwsze wpisy o słoniach, od razu zaczęłam się zastanawiać czy na naszej półce mamy książkę, której bohaterem jest właśnie to zwierzę. Kiedy poprosiłam Wojtka o pomoc w tej sprawie, odpowiedział bez namysłu - „Bajka o ślimaku Kacperku” .

Cała historia rozgrywa się w „szmaragdowym gąszczu soczystych traw”, gdzie mieszka cała gromada ślimaków. Spokojny żywot tych małych stworzeń przerywa pewnego dnia „wielki, ogromny słoń”. Przestraszone ślimaki wszczynają alarm, a z pomocą przychodzą Atanazy i Gerwazy. I wszystko skończyłoby się może i tragicznie gdyby nie mały ślimak Kacperek.

Ta bardzo prosta historia pomaga uświadomić dziecku, że ani tężyzna fizyczna ani naukowe dywagacje nie zastąpią najprostszych słów "proszę" i "przepraszam". Bo:

„każdy człowiek, każde zwierzę, niech z Kacperka przykład bierze!
Zamiast szarpać i tarmosić, spróbuj kogoś wprost poprosić!
Zamiast się wymądrzać strasznie, mów otwarcie i wyraźnie!”

Piękne szmacianki-wyszywanki pani Elżbiety Wasiuczyńskiej są dopełnieniem tej mądrej historii.

Serdecznie polecam!

Klasyka dla Smyka

2008-11-16T00:35:00.010+01:00

Kiedy myślałam o swoim debiucie na tym blogu, postanowiłam, że przewrotnie przedstawię książkę nie do czytania.
Moja Małgosia ma obecnie trzy lata, ale jakoś rok temu postanowiliśmy ją wprowadzić w świat baśni, tych klasycznych, znanych pod każdą szerokością geograficzną. Chciałam, żeby poznała Czerwonego Kapturka i swoją imienniczkę z baśni o Jasiu i Małgosi.
Pamiętam z przedszkola bajki słuchane z czarnych płyt gramofonowych. Pamiętam swoje role - Wilka, Baby Jagi - w szkolnych przedstawieniach na podstawie tekstów Jana Brzechwy. I choć to wydaje sie niemożliwe, ocaliłam cząstkę własnego dzieciństwa dla mojego dziecka.
Polskie nagrania wznowiły bowiem serię Bajki-Grajki, na CD, ale tak sympatycznie ozdobionym jak dawne płyty (ktoś pamięta jeszcze czarne kółeczko na środku czerwonej papierowej naklejki?) . Do tego cyfrowa jakość dźwięku, melodyjne, proste piosenki i nieśmiertelne głosy Ireny Kwiatkowskiej, Władysława Hańczy, Barbary Kraftówny, Mieczysława Czechowicza, Wiesława Michnikowskiego...
Z całej serii wybrałam oczywiście tę o Małgosi i jej braciszku.
Oto dzieci drwala, które zabłądziły w lesie i dotarły do chatki z piernika. Tam zostały uwięzione przez Babę Jagę. Oczywiście cało wyszły z opresji, jak to w baśniach bywa, a zło zostało przykładnie ukarane.
W świecie, gdzie złe są nie tylko wilki i Baby Jagi, jakoś nie mam ochoty uczyć swojej córki odpowiadania agresją na agresję (dzieci wszak spaliły jędzę w piecu!). Ale nie w tej wersji...
Baśń uczy, że nie wszystko jest takie, jak na pozór się wydaje. Uczy też ograniczonego zaufania do obcych. I uczy asertywności ( modne słowo!). Jako mama nie wyobrażam sobie lepszej uwspółcześnionej wersji klasyki.
A moja Małgosia w tym wszystkim odnajduje radość słuchania, nie tylko narracji, ale i efektów dźwiękowych lasu; pięknych, wpadających w ucho piosenek; czystej dykcji największych polskich aktorów.
Miłego słuchania!

Wątki słoniowe

2008-11-15T11:56:00.009+01:00

I na koniec moja ulubiona lektura ze słoniem w roli głównej:) napisała Aga! Niech to będzie mój początek;) Tak, tak, tak. Słoń Konstanty jest po prostu rewelacyjny! I to nie tylko z powodu swojego wielkiego serducha i cudnego charakteru. Nauczył nas jeszcze jednego:

A gdy słoń słowo da,
Na sto procent dotrzyma
Albo nawet sto dwa!

Oj pomogły nam te słowa, powtarzające się zresztą nie raz w tekście książki, nie raz nam pomogły. Gdy czytamy, zawsze zawieszam głos, a dzieci dopowiadają. I zawsze, gdy na horyzoncie pojawiają się kłopoty z naszą rodzinną słownością, przypominam poczciwego Słonia Konstantego. Który siedział, pomimo trudnści, kłopotów i niewygód. Siedział, bo obiecał. To działa!!!
No i jeszcze jedno. Na koniec czeka nas piękne zakończenie. Z niespodzianką w tle (kto się wykluje???) i pięknym przesłaniem.
Na naszej półce mieszka zresztą cała seria książek Dr. Seussa. Łączy się z nią nasze rodzinne trochę magiczne wspomnienie. Gdy przed naszym leśnym domem pojawia się znajomy, poczciwy listonosz, zawsze miły i uśmiechnięty, my też od razu uśmiechnięci jesteśmy:) Tak było i tym razem, kiedy przywiózł nam PACZKĘ. A w paczce same perełki. Seria książek Dr. Seussa. Deszczowe wtedy lato było. Mokre i chłodne. Do teraz pamiętam nas, otulonych kocem. Chłonących wers po wersie. Książkę po książce. Bo nowe, nieznane, cudne! Pamiętam to lato bardzo. Ignacka jeszcze z nami nie było. Stasiek malutki był. Maryśka chłonęła każde słówko.
Kto nie zna Kota Prota, musi poznać. Choć mnie osobiście zachwyciły zdecydowanie bardziej inne pozycje serii. A jedna z nich pasuje jak ulał do tego bloga. Pasuje, a jakże!!!

Umiem czytać w kolorze czerwonym. I brązowym. Umiałbym nawet może kiszono-ogórkowym. Czytam o każdej porze i od deski do deski w najtrudniejszym kolorze - może być i niebieski. [...] Tak, kotku: w nieskończony, pełen skarbów korytarz wchodzisz, gdy trzymasz w dłoni jakąś książkę i czytasz! Dr. Seuss, Na każde pytanie odpowie czytanie!.

O bohaterach wielkiej wagi :)

2008-11-14T20:25:00.011+01:00

Niech to będzie pierwszy wpis tutaj. Pierwszy, za to wielkiej wagi:) Rzecz bowiem (prócz zapoczątkowania działalności tego czarownego dla nas miejsca:) dotyczyć będzie wielkiej wagi bohaterów... słoni:) Słoni upersonifikowanych, obdarzonych wyobraźnią, marzeniami i mocą ich spełniania... Jak w serii książek o Bombiku (z edycji Św. Pawła), jak w przeuroczej książeczce “O słoniu, który chciał fruwać” Barbary Krzyszkowskiej i jak w przełożonej z angielskiego (przez mojego ukochanego Stanisława Barańczaka) wierszowanej bajce Dr. Seussa “O słoniu, który wysiedział jajko”. Wszystkie te pozycje łączy bohater. Słoniowe dziecko i nieco starszy, słoniowy młodzieniec...

Przyznam, że do serii ksiażek o Bombiku zajrzałam wiedziona ciekawością, którą rozbudziły wzruszające, piękne, słowno-muzyczne, bajkowe aranżacje na podstawie tekstu ks. Bogusława Zemana (dołączane w formie płyt do Gazety Wyborczej dawno temu).
Bombik to słoniowy chłopiec, urokliwy i wielce rezolutny. Borykający się jednak z problemem, przerastającym jego dziecięce serduszko. Bombik bowiem to jedyny na świecie łaciaty słonik. “Plama” (przezwisko wymyślone przez złośliwe hieny) towarzyszy mu na każdym kroku. Ale prócz niej także drewniane cymbałki, nieodłączny, wierny przyjaciel “na smutki i troski”... Wielką odwagą wykazuje się ten słoniowy chłopiec, nie tylko pokonując własne słabości i ucząc się mickiewiczowskiej prawdy “patrzaj sercem”. To tylko jedna z nauk tej lekko moralizującej, acz pięknej serii ksiażek. W kolejnych odsłonach Bombik m.in. zostanie starszym bratem maleńkiej Bomili, pozna smak zazdrości o uwagę poświęconą młodszemu rodzeństwu... Wiedziony rozterkami wyruszy na Smoczą Górę w poszukiwaniu lekarstwa dla ciężko chorej siostrzyczki... Przeczytajcie... Najlepszą rekomendacją są wielokrotne powroty mojej Zosi do tych właśnie książek. Szczególnie do pierwszych dwóch tomików (z czterech dostępnych).
Kolejnym ukochanym słoniątkiem Zosi jest Tobiasz. Zachwycony urodą świata słonik, który za wszelką cenę pragnie nauczyć się fruwać, by móc podziwiać wszystko, o czym opowiadają ptaki... W tajemniczym lesie szuka nauczyciela dla siebie. Rozmawia z pytonem, zebrą, chmurą i marabutem... By na koniec pożalić się rodzinie... “Chciałem zostać fruwającym słoniem - powiedział Tobiasz ze wstydem. Chciałem polecieć bardzo wysoko i zobaczyć całą Wielką Rzekę, błękitne góry i pustynię z piaskiem białym jak cukier...”
“Wszędzie tam dojdziemy, Tobiaszku (...) Dojdziemy tam, bo słonie chodzą, a nie fruwają. Nie można stać sie kimś innym, niż się jest. Węże śpią na drzewach, lwy umieją się skradać, zebry szybko biegają i mają piękne, czarno-białe płaszczyki. A nam, słoniom, wszyscy zazdroszczą siły i wytrwałości. Każdy ma coś, czego nie ma kto inny. I każdy umie to, czego kto inny nie potrafi. Dlatego lew nigdy nie będzie zebrą, wąż lwem, a słoń ptakiem (...) I dlatego jesteś dla nas najpiękniejszy na świecie”.
A ja dodam od siebie, że w dłuższej perspektywie czasu powyższe zdanie (które wywoływało początkowo mój sprzeciw) stało się domknięciem filozoficznej myśli A. de Saint- Exupery’ego “Nieważne jest w moich oczach, czy człowiek będzie mniej, czy więcej posiadał. Ważne jest, czy będzie mniej, czy bardziej człowiekiem.” I choć pomna nauki płynącej z filmu “Ratatuj”, by dokonywać niemożliwego w pogoni za marzeniem, chciałabym, by Zosia w przyszłości umiała oddzielać to, co wartościowe w Niej samej od tego, co wartościowego posiadają inni (lub czego nie posiadają:)

I na koniec moja ulubiona lektura ze słoniem w roli głównej:) Prześmieszna, mądra, najeżona słowami trudnymi, wierszowana opowieść o niecodziennym słoniu. O słoniu Konstantym, odpowiedzialnym do granic możliwości i wytrzymałości. Słoniu, który dotrzymuje słowa i przyjmuje (wcale nie pokornie) powierzone mu zadanie... Dla dobra małego pisklaka w jaju, godzi się je wysiadywać na drzewie. Tak dla odmiany (fruwać nie może, ale na drzewie siedzieć i owszem:))) Jest w tej książce wszystko, humor, zabawa słowami i rytmem, akcja, tempo, niedopowiedzenia i znakomity finał.

Króciutki cytat tym razem, tak dla smaczku:)
"- Patrzcie, słoń! Gdzie on siedzi?
Spytaj nie gdzie, lecz na czym!
Na czym?
Jak to? Na jaju! Siedzieć na jajkach przecież słonie mają w zwyczaju!”
Dodam, że wcale nie łatwo czyta się tę książkę. Nie łatwo prowadzi spójną melodykę wiersza... Ale ja lubię takie, trochę zwariowane wersety:) I moja Zosia też:)